Bilgi Bakkalı

(Rauf Orbay Bey Kasım 1921’de BMM’nde yaptığı konuşmada Malta günlerini anlatıyor;)

“-Bu saldırıya cüret eden düşman, bize ne esir nede mevkuf (tevkif edilmiş, tutuklu) muamelesi yapmaya cesaret edemedi.”

“Esir bulunduğumuz yirmi ay içinde herhangi birimizin izzeti nefsini rencide edecek her türlü girişimlerden çekindi... İstanbul’da tevkif edildiğimiz gün İngiltere Filosu Kumandanı yayınladığı bir bildiride, o zamana kadar olan ve ileride oluşacak olan vakalara karşı bizleri rehin olarak aldığını ilan etti.”

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar II – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Serisi 1955 – Sf. 5 ile 19 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU (1995): Rauf Bey iki gün sonra Nafıa (yararlı işler, bayındırlık) Vekili oldu, 20 gün sonra 8 Ocak 1922’de istifa etti. Ocak 1922’de Meclis’te askeri konuların, ordunun sevk ve idaresinin, Başkumandanın durumunun tartışıldığı günlerdeydi. Refet Bey Bakanlar Kurulu Başkan Vekili olmasına rağmen, eleştirilere çanak tutuyor, hatta o da Başkumandanlığı eleştiriyor. Tabii ki görevden alınıyor istifa ettiriliyor, onunla beraber, Rauf, Kara Vasıf ve gurup idare amiri Hayrettin Beyler de istifa ediyorlar, adeta istifa ettiriliyorlar.

BAKKAL’IN NOTU (1995): Malta’daki önemli esirlerimizin İngiltere tarafından 1921 Ekim’inde serbest bırakılması ilginç. Esir değişimi olarak söz edilmiş ama pek akla yakın değil. Bekirağa Bölüğü ve Malta sürgünlerinin büyük bir kısmı, Ermeni ve Rum tehcirlerinde görev yapıp da bu nakil olayının katliamlara dönüşmesini sağlayan veya göz yuman, görevini aksatan, sivil ve asker görevliler. Bunların büyük bir kısmı Nemrut Mustafa Divanı’nda yargılanıp haklarında arama emri bulunanlar. Bu çok önemli ve ilginç bir bilgi.