Bilgi Bakkalı

28 Nisan 1920 tarihinde 6. İçtima 1. Celse

Hıyaneti Vataniye Kanunu Görüşülmeye Devam Etti:

Neşet Bey (Kangırı); “- .. Madde 3- Sözlü veya yazılı surette muhalefet ya da fesatta bulunanlar küreğe (kürek cezasına) mahkûm olur. … meselâ resim suretiyle, karikatür suretiyle .. (o o maşallah sesleri) .. suveri saire (başka bir şekilde) ile de olabilir.” 

  Dr. Adnan Bey (İstanbul) (Dr. Adnan Adıvar); “-.. meselâ Meclis altı buçukta toplanmaya karar vermiş buna itiraz eden yine küreğe mi gidiyor? Tahriri (yazılı) muhalefetin ne demek olduğu açıktan açığa yazılmalıdır.” 

  İsmail Şükrü Efendi (Karahisarısahip); “-Hürriyeti fikriye (fikir hürriyeti) yok mudur? Hürriyeti içtihat (ifade, görüş bildirme hürriyeti) yok mudur? Meşrutiyet ki, hürriyeti fikriyeyi veriyor…. Bu, hürriyeti fikriyeye de dokunuyor. Bunu alelacele kabul edersek meşrutiyetin bu esaslarını yıkmış oluruz.”

(Sivas mebusu Mustafa Taki Bey bu üçüncü maddenin hepten çıkartılmasını istiyor ve çıkartılıyor)  

Hakkı Hami Bey (Sinop); ⁽¹⁾: “-Bir kimsenin bir dakika bile haksız yere mahkûmiyetine hangi birimiz razı olur? Mevkuf (tutuklu) olmamak için bendeniz nasıl isem herkes de öyle.

2. Celsede Hıyaneti Vataniye Kanunu Görüşmelerine Devam:

Madde 7; … muhâkemat (mahkeme işlemi) azami (en fazla) yirmi günde rapt olunacaktır (bağlanacak, sonuçlanacaktır).” 

Refik Şevket Bey (Saruhan): “-… hükkâmı (hâkimleri) takyit (sınırlandırmak) kadar müthiş bir fecâyi yoktur.”  

Tunalı Hilmi Bey (Bolu); “- ..ben bilakis (aksine) müddetin (sürenin) bir haftaya tenzilini (inmesini) teklif ediyorum. Memleketin böyle bir zamanında adaletin mutlakiyetinden bahsolunduğunu işitim. .. Varsın milyonlarca bu memleketin feda olmuş evladına mukabil (karşılık) birkaç tane mazlum (suçsuz, günahsız) gitsin. Tek bu saltanat kurtulsun. (Bravo sadaları)” (Tunalı Hilmi taşlama yapıyor.)

Hüseyin Avni Bey (Erzurum); (Meclisteki ilk konuşması. Bu kanunun 8. maddesinde belirtilen idam cezalarının Meclis tarafından tasdik olunması işini diğer kararlara da şamil edelim (kapsamına alalım) diye takrir (önerge) veriyor, bu takrir kabul ediliyor.)

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 01 (23.04.1920 / 19.05.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima;6, Celse;1 ve 2 – Sf. 1, 2) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1995): Hakkı Hami Bey hukukçu ve aydın bir kişi, bu kanunun suçlarına en az Liva (sancak, Osmanlı’da vilâyetten daha küçük mülki birim) mahkemeleri baksın, bir hata olmasın diyor.)