Bilgi Bakkalı

1 Şubat 1920 (1337) tarihinde 142. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

Kemal Paşa dış siyaset ile ilgili açıklama yapıyor:

Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “…  Evvelâ burada harice ifşası (açıklanması) menafii millet (millet menfaatleri) ve memleketimiz için gayet muzır (zararlı) olan birçok şeyleri daha bir kaç gün evvel buraya avdet etmiş (dönmüş) bulunan Hariciye Vekilimiz Bekir Sami Bey’e Moskova Rus Umuru Hariciye Komiseri Çiçerin aynen söylemiştir. Binaenaleyh, işte bu ihbarat (ihbarlar) maatteessüf içimizden çıkabiliyor ve nasıl bir kanal ile oraya gidebiliyor? Yine mevsuk (vesikalı, belgeli) istihbaratımız vardır ki celsei hafiyelerimiz (gizli oturumlarımız) muntazam (düzenli) raporlarla İstanbul’da İngilizlere tevdi edilmektedir (verilmektedir). ..  Binaenaleyh, teklifim dünkü söylediğim sözleri daha açık ve katî ifadelerle tavzih etmek (açıklamak) için ufak bir heyet, on beş kişilik, intihap ederseniz (seçerseniz) muvafık (uygun) olur kanaatindeyim.

Dr. Adnan Bey (Dâhiliye Vekili) (İstanbul); “Efendim Halk İştirakiyyun Fırkasının (TKP’nin) muhtelif yerlerde şubeler teşkil ettiklerini tabiî memurlarımız olan mutasarrıflar, valiler haber veriyorlar. Bunlar arasında da memur bulunanlara derhal mani olunmasıdır. Yalnız bunlardan maada (başka) asıl muzır (zararlı) ve hafi (gizli) olarak teşkilât olduğunu ve bu teşkilâtın başında bir zatın bulunduğunu istihbar ettik (haber aldık) ve bu adamı tevkif ettirdik (tutukladık) ki bunun doğrudan doğruya Mustafa Suphi ile alâkası olduğunu haber aldık. Muhaberatını tuttuk ve kendisini tevkif ettik.

Memduh Bey (Sivas); “… Malûmu âliniz, vaktiyle Meclisimizde bir Halk Zümresi (Bolşevik, kollektivist bir gurup) vardı ve zannediyorum ki bu Halk Zümresi de reisi muhteremimizin arzusu ile olmuş, harice karşı bir siyaset takibi için yapılmıştı. Bendeniz intisap etmiştim (katılmıştım). ..  heyeti faale azasından (bu heyetin faal üyelerinden) bir zat da, demin ismi okunan Nâzım Bey ve biri de Şeyh Servet Efendidir. .. Bir vakit geldi ki bizim Şeyh Servet Efendi bize günde filân yere geliniz, dedi. Bendeniz, bir de Karesi Mebusu Basri Bey, bir de Şükrü Beyefendi ki Mehmed Şükrü Bey de müessislerdendir (kurucularındandır).”

İstiklâl Mahkemesi’nin bu evrakı, incelenmek üzere şubeye gidiyor.

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 142, Celse: 1, – Sf. 45 ile 51 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1996): Bekir Sami Bey Rusya’dan dönmüş, Ruslarla anlaşmaya varmışlar, Sovyetler ülkelerinin dışında komünizme destek olmayacaklar, önce Çerkez Ethem ve Yeşil Ordu’su, sonra Mustafa Suphi şimdi de TKP ve nazım Bey var sırada.