Bilgi Bakkalı

7 Temmuz 1921 (1337) tarihinde 47. İçtima 2. Celse, İkinci Reis Vekili Faik Beyefendi

Kâzım Karabekir’in Erzurum Kadısını Azli İle ilgili Hükümetin Neden Hiçbir İşlem Yapmadığına dair Sözlü Soru Önergesi:

                      “BMM Riyaseti Celile’sine  

“.. Devletin bilcümle (bütün) idari ve adli işlerine varıncaya kadar vazifeleri haricinde ve salahiyeti fevkinde (üzerinde) olarak Şark Cephesi Kumandanlığınca müdahale edildiği… Hükümetin böyle keyfi ve kanunsuz ve neticesi hayatı millet için pek muzır muamelata (zararlı işlemlere) mani olmak kudretini göstermekte neden tereddüt eylediğini Heyeti Vükeladan (bakanlar kurulundan) müstacelen (acilen) ve şifahen (sözlü olarak) sual ederim. 23 Haziran 1337                                         Erzurum Mebusu

Hüseyin Avni.”  

(Adliye Vekili soruyu bana sorsun diyor Hüseyin Avni de; Ben Hükümetin kudretsizliğini sual ediyorum diyor.  Konu tartışılıyor Meclis iç tüzüğüne göre soruyu soran mebus, tek tek vekillere sorar, Hüseyin Avni Bey ise tüm hükümete soruyorum diyor. Heyeti Vekile Reisi Fevzi Paşa da O anda Meclis’te bulunmuyor ama bu istizah, yani soru önergesi kabul edildi. Bu durumda iç tüzük maddelerinin değişmesi gerekir diyen mebuslar var. Ortalık karışınca Mustafa Kemal Paşa söz isteyen Karahisarışarki Mebusu Mustafa Bey’i azarlayarak baskı kurmaya başlıyor.)

Mustafa Kemal Paşa; “-Susunuz Mustafa Bey! Rica ederim! (İç tüzük gereği bir mebus ancak bir vekile soru sorabilir diyor ve ..) .. beyhude yere bu madde ile iştigal etmeyiniz (meşgul olmayınız)! .. meslekten yetişmemiş olan ve bazı idari ve siyasi suihareketi (kötü hareketi) görülen bir kadı efendiyi Hükümetin heyeti umumiyesi azlettiğinden dolayı, ” 

Hüseyin Avni; “-Efendiler! Paşa Hazretleri reisi tabii (doğal reis) olmak sıfatıyla sualime cevap vermişlerdir. Takrir kabul edilmiştir. Madde hakkında beyan mütalaa buyurmaları dolayısıyla… Reisi tabii olarak cevap veriyorlar.”

Mustafa Kemal Paşa; “-Hayır cevap vermiyorum, sözlerimi suitefsir etmeyiniz (kötü yönde açıklamayınız)!” 

Hüseyin Avni; “-O halde bendeniz buyurdukları nukata (noktalara) cevap vereceğim.” 

Mustafa Kemal Paşa; “-Ben sizden sual sormadım ki cevap vereceksiniz!”         

Hüseyin Avni; “-Yalnız bir nokta nazarı itibara alınmak” (gürültüler, ayak patırtıları)

(Reis oylama yapıyor takrir sahibi takririni izah etmeden takrir reddediliyor.) Sf. 164, 168

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 11 (23.06.1921 / 3.08.1921) (TBMM Matbaası 1958 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 47, Celse: 1, – Sf. 164 ile 183 arası) kitabından birebir alınmıştır.