Bilgi Bakkalı

5 Ağustos 1921 (1337) tarihinde 62. İçtima 2. Celse Hafidir (Gizlidir) Reisi Sâni Dr. Adnan Bey

Başkumandanlık Kanununun Görüşülmesine Devam Ediliyor.

Mustafa Kemal Paşa ben bir kanun hazırladım diyor ve sunuyor:

(Aşağıdaki notlar: TBMM Gizli Celse Zabıtları II (GCZ II Sf. 164-172)   

“Madde 1- Millet ve memleketin mukadderatına bilfiil vazıulyedi yegâne kuvveti âliye (bilfiil el koyan tek yüce kuvvet) olan ve azasından (üyelerinden) her birinin Kanunu Esasî ve Teşkilatı Esasiye Kanunu ile hukuk ve masuniyeti teşriiyei tabiatıyla (doğal yasama dokunulmazlığına) mahfuz (hıfzedilmiş, korunmuş, saklanmış) ve şahsiyeti maneviyesi Başkumandanlığı haiz bulunan TBMM kuyudu atiye (aşağıda gelecek olan şartlar) ile Başkumandanlık vazifei fiiliyesine kendi Reisi Mustafa Kemal Paşa’yı memur eylemiştir.”

Emin Bey (Eskişehir); “Memleketi Yunandan, düşmandan kurtarıp da böyle bir müddet için kendisi diktatör olarak iş yaparsa ben bunda memleket için fayda görürüm. Hatta bendeniz, padişahlıktan yüksek bir makam olsa dahi veririm.”

… Mustafa Bey (Tokat); “- Aldandın!”

….Rıza Nur Bey (Sinop); “-… Biz adeta bir padişah seçiyoruz. … Hâlbuki efendiler, tarihi meşruiyetimizi (haklılığımızı) düşünürsek, bu millet kan dökerek, inkılâp yaparak, isyan çıkararak, hukukunu bir padişahın elinden almıştır ve bu kadar kıymetlidir ve o takrirdeki (önergedeki) şey genel takrirler (kararlar) ile takdir edilmiştir. .. Bendeniz Paşa Hazretlerinin bu salahiyeti (yetkiyi) istemesindeki hikmeti bir türlü derk (idrak) ve izah (açıklama) edemiyorum. .. teşrii salahiyete (yasama, kanun yapma yetkisine) dokunmak doğru değildir. Bendeniz arzu ederdim ki salahiyet ve hukuku teşriiyeden (yasama hakkından) hiçbir şey talep edilmesin.”

3.Celse. İkinci Reis Dr. Adnan Beyefendi

Başkumandanlık Kanunu Kabul Ediliyor.

Rıza Nur’un son konuşmalarının anlaşılamadığı notu var. Başkumandanlık Kanunu 13 red ve 1 çekimsere karşılık 169 kabul oyu ile kabul edilmiş.

Meclis’in Kayseri’ye Nakli Konusu Görüşüldü

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 12 (4.08.1921 / 22.09.1921) (TBMM Matbaası 1958 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 62, (Celse: 3 (Sf. 18 ile 21 arası) ve (TBMM Gizli Celse Zabıtları II (GCZ II Sf. 164-172)  kitaplarından birebir alınmıştır.