Bilgi Bakkalı

   20 Temmuz 1338 (1922) tarihinde İçtima: 77, Celse:1, Reisisâni Dr. Adnan Beyefendi

Başkumandanlığın Temdidi (Görev Süresinin Uzatılması) Hakkındaki Kanun Görüşmeleri;

Başkumandan Gâzi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri (Ankara); “-…ordumuzun kuvvei maddiyesi (maddi kuvveti) dahi fevkalâde, hiçbir tedbire ihtiyaç massetmeksizin (ihtiyaç çekmemeksizin, emmemeksizin) âmâl-i milliyeyi (milli gayeyi) kemâl-i emniyetle (tam bir güvenle) istihsâl edecek (üretecek) mertebeye vâsıl olmuştur (seviyeye ulaşmıştır). Bu sebeple artık böyle bir salâhiyeti idame etmeye lüzûm ve ihtiyaç kalmadığı kanaatindeyim. (Bravo sadaları) O mesut günün hulûlünde (gelip çattığında) bütün milletle beraber Heyet-i Celile ve ben de Heyet-i Âliye’niz içinde bir fert ve bir âzâ (üye) olarak bizzat en büyük saadetleri idrâkle müşerref (yaşayarak şeref sahibi) olacağız.  Sf. 431 .. o gün iki kere mes’ud olacağım. İkinci saadetimi temin edecek olan husus, benim burada üç sene evvel davâ-yı mukadderemize (kaderimizin davasına) başladığımız gün bulunduğum mevkiye rücû edebilmekliğim (daha önce bulunduğum mevkiye geri dönebilmemin) imkânı olacaktır. (alkışlar)  Hakikatte sine-i millette serbest bir ferd-i millet (milletin sinesinde hür bir ferdi) olmak kadar dünyada bahtiyarlık yoktur. Vâkıf-ı hakâyık olan (hakkı bilen) kalp ve vicdanla manevi ve mukaddes hazlardan başka zevk tanımayan insanlar için ne kadar yüksek olursa olsun maddi makamatın (makamların) hiçbir kıymeti yoktur. …müzakere edilen kanunda bir salahiyetin merfu’ olmasını (ref edilmiş, yükseltilmiş olmasını) nazarı dikkatte bulundurmanızı rica ederim. (sürekli alkışlar)”  Sf. 431

Yeni Başkumandanlık Kanunu;

TBMM Reisi Gâzi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihi (yönlendirilmesi) Hakkında Kanun;

Madde 1– Millet ve memleketin mukadderâtına bilfiil vazıülyed (kaderine fiilen el koymuş olan) yegâne kuvvet-i âliye (tek yüce kuvvet) olan ve azasından her birinin Kanun-u Esasi ve Teşkilât-ı Esasiye Kanunuyla (bu iki anayasayla) hukuk ve masuniyet-i teşriiyesi tabiatıyla (yasama dokunulmazlığı tabiatıyla) mahfuz (korunmuş) ve şahsiyet-i mâneviyesi Başkumandanlığı hâiz bulunan (manevi kişiliğinde Başkumandanlığı bulunduran) TBMM, Başkumandanlık vazife-i fiiliyesine (fiili görevine) muvakkaten (geçici olarak) kendi Reisi Müşir Gâzi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerini memur etmiştir. (Tartışmasız kabul edildi.) 

Madde 2- Meclis lüzûm gördüğü takdirde bu sınıf ve salahiyeti ref’ eder (yetkiyi yükseltir)“

(Kanunun 3, 4 ve 5. maddeleri rutin şeyler.)

2.Celse. Reisisani Musa Kâzım Efendi.

Askerliğin Tecili (geciktirilmesi) Hakkındaki Kanun; (Kanun hükümleri hafifletildi.)

Yeni Başkumandanlık Kanunu Gereği Daha Önce Başkumandanlık Emri İle Görevlendirilmiş Olan İstiklâl Mahkemeleri Geri Çağırıldı.  Sf. 455

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 21 (24.06.1922 / 26.07.1922) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 77, Celse: 1, 2 – Sf. 431 ile 455 arası) kitabından birebir alınmıştır.