Bilgi Bakkalı

21 Mart 1339 (1923) tarihinde İçtima: 8, Celse:1,  Reisisani Ali Fuat Paşa   

Elcezire İstiklâl Mahkemesi Urfa’ya Ulaşmış.

Müdafa-İ Milliye Vekâleti Hürriyet-İ Şahsiye Kanunu Hakkında Tefsir İstiyor: Savunma Bakanlığı Kişi Hürriyeti Kanunu Hakkında Açıklama İstiyor.

(Kâzım Paşa bu kanun harp hâlindeki ordu için de geçerli midir diye Meclisten izahat (açıklama) istiyor. Rauf Bey de bu kanundan rahatsız olduğunu beyân ediyor. Ve büyük bir tartışma başlıyor.) 

Hüseyin Avni Bey (Erzurum); “-..Heyet-i Vekile (hükümet) bu kanunun hin-i tanziminde (düzenlenmesinin başlangıcında) bilfiil muhalefet (sürekli muhalefet) ettikleri gibi, Kanun neşir (yayın) ve ilan edildikten sonra onu lağvedecek, iskât edecek bir tâdilnâme (ortadan kaldıracak bir değiştirme yazısı) tanzim edip (düzenleyip) gönderdiler.  .. Hürriyet-i Şahsiyeyi (kişisel hürriyeti) lâlettâyin (rastgele) kumandanların eline vererek ve halkı onların emrine tâbi kılarak o mukaddes perde arkasında zulüm ve işkenceli ahvâle (durumlara) meydan verecektir. Buna meydan vermemek ise bizim vazifemizdir. … Hürriyete sahip olan Heyet-i Vekîle (hükümet) de yarın bizim gibi mahkûmlar arasına girerler. (bravo sesleri)”

Rauf Bey (Heyet-İ Vekîle Reisi) (Sivas); “-Hüseyin Avni Bey’in mahkûmiyetine diyecek yok .. Hüseyin Avni Bey arkadaşımızın dediği gibi, kendileri de mahkûm değildir. Dünyanın en serbest insanıdır, hür insanıdır. ..” Sf.94, 95  

(Adliye Vekili Kayseri Mebusu Rıfat Bey bu kanun orduyu zor durumda bırakmaz diyor.) Sf. 97       

Ali Şükrü Bey (Trabzon); (Bu kanun orduyu rahatsız etmez. Eskiden vatandaş Adapazarı’ndan Ankara’ya gelemiyordu, bırakmıyorlardı, şimdi geliyor. Casus meselesine gelince, Hükümetin polisi ne güne yarıyor diyor.) “-.. Hükûmet bu memurları kullanmayıp ta, beş on casusun memlekete girmesini men’ (engellemek) için on milyon halkın serbestiyetini men edelim (halkın özgürlüğünü yasaklayalım). Bu doğru değildir.”

(Bu kanun ordunun durumunu takyit etmez (sınırlamaz)şeklinde karar alındı.) Sf. 100

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 28 (1.03.1923 / 8.04.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 4, İçtima; 8, Celse: 1, – Sf. 94 ile 100 arası) kitabından birebir alınmıştır.