Bilgi Bakkalı

13 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 3, Celse:1, Reisi Muvakkat Ali Fuat Paşa

Meclis Başkanı Seçimi: Mustafa Kemal Paşa Seçildi.

Mevcut 197 Mebus’un 196’sı Gazi Paşa’ya oy veriyor, birisi İsmet Paşa’ya. Mebuslar: “O bir oyu da Gazi Paşa vermiştir” diyorlar.

Gazi Paşa’nın Nutku; “-İngiliz, Fransız, İtalyan istila orduları vatanımızın aziz parçalarına çöktüler. . Sf. 37  .. Osmanlı Padişah’ı ve Halife ve onun hükümeti ise yalnız şahsi ve hasis menfaatlerini temin için tamamıyla düşmanlara teslim-i nefs eylemişti (kendilerini teslim emişti). Vatana ihanet hususunda onlara peyrev (tabi) olmuştu. .. galip Devletlerce Osmanlı devletinin inkıraz-ı kat’isine (kesin çöküşüne) karar verildiğini anlamakta müşkülat (zorluk) kalmadı.” (ve çeşitli kongreler yapıldı diyor, Erzurum Kongresi’nden bahsetmeden sadece Sivas Kongresi’nden bahsediyor.) Sf. 38 “23 Nisan’da Meclis açılarak kuvvetli bir halk hükümetinin esasını vaz’ eyledi (ortaya koydu). (Şiddetli Alkışlar) .. Giden Meclis vaziyet-i dâhiliyemizi (iç durumumuzu) ve harekât-ı askeriyemizi (askeri hareketimizi) teşviş (karıştırma) ve sulhumuzu işkalden (barış çabamızı meşgul etmekten, şekillendirmekten) geri durmamış olan bazı mahdut (sınırlı) kimselerin vücuduna (varlığına) rağmen vazifesini hüsn-ü ifa etmiş (görevini güzellikle yapmış) ve suret-i umumiyede (genel olarak) vatan ve millet için mucib-i halas (kurtuluş sebebi) ve hayat olmuştur (alkışlar)… Yani Türkiye Devlet’i bir halk devletidir. Halkın devletidir. Müessesât-ı maziye (eski kurumlar ise) ise bir şahıs devleti idi, eşhasın (şahısların) devleti idi…  halk müessesesi (halk kurumu) ile şahıs müessesesi (kişi kurumu) arasında hayat ve zevâl nispetleri de bunun aynıdır (ölüm ve kalım oranı gibidir).   Efendiler dünyanın belli başlı milletlerini esaretten kurtararak, hürriyetlerine kavuşturan büyük fikir cereyanları, köhne müessesâta (kurumlara) ümit bağlayanların bîaman (amansız) düşmanıdır.   Avusturya, Almanya, Rusya ve hatta Çin İmparatorlukları o büyük fikir cereyanının kahhar sadmeleriyle (kahredici darbeleri ile) gözlerimizin önünde devrilmişlerdir. İşte Efendiler yeni Türkiye devleti de cihana hâkim o büyük ve kadim (eski) fikrin Türkiye’de tecellisidir (görünmesidir), tahakkukudur (gerçekleşmesidir).” Sf. 42

(Bu nutkun bastırılarak köylere kadar iletilmesini Yunus Nadi, Mahmut Celal, Yusuf Akçura ve arkadaşları teklif ediyorlar. Kabul ediliyor. Ve resmi Meclis’e de bir teşekkürnâme gönderilmesi kabul ediliyor.) Sf. 42  

(Meclis’in orduya teşekkürünü isteyen bir takrir var. Müttefikan (ittifakla, hep birlikte kabul edildi.)         

Reis-i Sani 196 zattan 196 rey alarak Ali Fuat Paşa seçildi. Sf. 43 

  2. Celse: Reis-i Sani Ali Fuat Paşa.

  Birinci Reis Vekili Saruhan Mebusu Sabri Bey, İkinci Reis Vekili Çorum Mebusu İsmet Bey oldular.  Sf. 44  

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 3, Celse: 1, – Sf. 37 ile 44 arası) kitabından birebir alınmıştır.