Bilgi Bakkalı

3 Mart 1340 (1924) tarihinde İçtima: 2, Celse:1, Reis Ali Fethi Bey

Hilâfetin İlgası Hakkındaki Kanun İle İlgili Görüşmeler;

(Urfa Mebusu Şeyh Saffet Efendi ve 53 arkadaşının teklifi;)

                                “Riyaseti Celile’ye;

… aylardan beri Türk milletinin sebebi felâketi ve ilanihaye fiile ahdeden bir Türk imparatorluğunun vasıtai inkırazı olan (sonuna kadar Türk İmparatorluğunun çökmesinin âleti olan) hanedanın (Osmanlı yönetici ailesinin), Hilâfet kisvesi altında Türkiye’nin mevcudiyetine daha müessir (etkili) bir tehlike olacağı tecarübü mütehamilane (tahammülle tecrübe etmemiz) ile sabit olmuştur.  … hazır hükümeti İslâhiye’nin yanında ayrıca bir hilafetin sebebi mevcudiyeti yoktur (varlığına gerek yoktur) …

Madde 1– Halife hal’ edilmiştir (makamından indirilmiştir). Hilâfet, hükümet ve cumhuriyet mana ve mefhumunda (anlam ve kavramında) esasen mündemiç olduğundan (kapsamında olduğundan) hilafet makamı mülgadır (kaldırılmıştır). 

Madde 2– Mahlu’ (hal edilmiş, görevine son verilmiş) Halife ve Osmanlı Saltanatının… hanedanın erkek ve kadın bilcümle azası (bütün üyeleri) ve damatlar Türkiye Cumhuriyeti memaliki dâhiliyesinde (mülkü içerisinde) ikâmet etmek hakkından ebediyyen memnudurlar (onsuza kadar yasaklanmışlardır). Bu hanedana mensup (ait) kadınlardan mütevellit kimseler (doğmuş kişiler) de Ali Osmanî’den addedilirler. 

Madde 3- … On gün zarfında TC arazisini terke mecburdurlar.

(Gümüşhane Mebusu Zeki Bey hilafetin ilgası için zamanın erken olduğunu söylüyor, verdiğimiz söze uygun değil diyor çok kızıyorlar, terbiyesini bozmuyor. Zeki Bey, Cumhuriyet Halk Fırkasından olmayan tek mebus.)

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 36 (1.03.1924 / 12.03.1924) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 2, İçtima; 2, Celse: 1, – Sf.  ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.