Wexler, Aşkenazik geleneklere Sorbia ya da diğer bir Slav kökeni atfetmeye çalışmıştır. Bu gelenekler arasından bazıları şunlardı:
1- Bir Yahudi uygulaması olan, evleri kötülüklerden koruması için, kapılara mezuzah muskaları asılması. Mezuzah, üzerinde Eski Ahit’in beşinci kitabından alınan iki paragrafın yazılı olduğu, bir parşömendir ve kapıya asılmadan önce süslü bir kutu içerisine konur. Wexler bu uygulamayı, Sorbialıların ve (Çekler gibi) diğer Slavların, kapılarına at nalı asmalarıyla karşılaştırır. Yahudiler arasındaki mezuzah kullanımı antik devirlerden kalma bir adettir ve Talmut’da da bundan bahsedilir.
2- Nazardan korunmak için -bir çocuğun alnını yalamak gibi- bazı hareketler yapmak. Bu adet hem Sorblar hem de Yahudiler arasında çok yaygındır. Ancak nazara inanmak Avrupa kökenli olanlar arasında değil, doğulu Yahudiler arasında yaygındır. Sf. 380
3- Adak olarak horoz kesme adetti. Bu da hem Yahudi hem de Slav uygulamasıdır. Bununla birlikte, Gaonimlerin kayıtlarında Yahudi adaklarından (kapparot) -Yom Kippur arifesinde kesilir- bahsedilir ve İspanya’da da bu uygulamanın varlığından söz edilir. Bu yüzden ille de Slav kökenli olması gerekmemektedir,
4- Bir Yahudi âdeti olan, bir kişiye, biri uhrevi diğeri dünyevi olmak üzere iki ad verilmesi. Bu da Slav adetleri ile benzer bir uygulamadır.
5- Evlilik hazırlıklarının erkekler tarafından yerine getirilen, aracılık yöntemiyle yapılması. Bu adet hem Slavlar hem de Doğu Avrupa Yahudileri arasında yaygındı.
6- Yahudiler de pagan Slavlar da dini ritüellerinin birçoğunu tapınaklarda değil evlerinde yaparlardı. Wexler’in bizzat söylediğine göre, Yahudilerin (Pesach yemeği, Hannukah süresince Menorahların yakılması gibi) evde yaptıkları ritüeller, tamamen antik geleneklerdi.
7- Nazarı tersine çevirmek için, Yahudilerin düğün törenlerinde bardak kırılması âdeti. Bu adet pagan kökenli olabilir.
8- Bir kimsenin günahlarından arınmak için yıkanarak yaptığı tashlikh ayini ve Rosh Hashanas günü öğleden sonrasında ceplerini boşaltması. Bu adet ortaçağ İtalyan Hıristiyanlarının gelenekleri ile benzeştiği gibi, Slovak ve Macar adetleri ile de örtülmektedir. Bu yüzden Yahudi olmayanlara ait olabilir.
9- Doğu Avrupa’daki, Yahudi cenaze törenleri. Bu törenler, yalnızca Sorb uygulamaları ile değil, aynı zamanda Güney Slavları, Polonyalılar, Moravyalılar ve Almanların uygulamaları ile de benzeşmektedir. Sf. 381
Alıntı; Hazar Yahudileri (Bir Türk İmparatorluğu) – Kevin Alan Brook, Ç; İsmail Tulçalı (Noktakitap, 1. Baskı Şubat 2005 – Sf. 381) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın