1918 yılında Kangal ilçesine bağlı Yellice nahiyesinin Hüseyin Abdal tekkesinde Kürd istiklal savaşının tecellisi (gerçekleştirilmesi) hususunda bir toplantı yapıldı. Bu toplantıya Kurmesan, Canbegan ve bölgede bulunan diğer Kürd aşiretleri katıldılar. Toplantıda hazır bulunanlar ant içerek, Sevr antlaşmasının tatbiki ile Amed, Bitlis, Van, Dersim ve Sivas – Koçgiri mıntıkalarını kapsayan bölgede bağımsız Kürdistan kurmak için silaha sarılmaya ve bu uğurda sonuna kadar savaşmaya ittifakla karar verdiler.
Antlaşma gereğince; Kürtler, civardaki merkezlerden cephane tedarik ediyorlardı. Bu arada, Dersim’den gelen son raporlarda; muntazam teşkilatlı 45.000 kişilik Kürd kuvvetinin Batı Dersim’de harekâta hazır olduğu ve bu harekâta Doğu Dersim kuvvetlerinin de dâhil olacağı bildirilmekte idi. Buna paralel olarak Mezre’nin (Elâzığ) merkezinde de Kürdistan Teali Cemiyeti şubesinin açıldığı beyan edilmekte idi. Sivas bölgesinin doğusu ile kuzey Kürdiler bölgeye hâkim idiler.
Temmuz 1920’de Misto komutasında bulunan bir Kürt birliği Zara ilçesine bağlı Çulfa Ali karargâhına hücum ederek, bu karakolda bulunan Türk askerlerini komutanlarıyla birlikte esir aldılar. Bu cihetten dolayı Türk hükümeti; Sivas ve Erzincan’dan Kangal ile Zara merkezlerine Silah ve mühimmatı sevk edemiyordu. Kürtler Türk karakollarına hücum ederek, bu karakollarda bulunan silah, mühimmat ve cephaneleri ellerine geçirmeye devam ettiler. Ağustos 1920’de Şadili Kürd aşireti lideri Paşo, büyük bir kuvvetle Türk hükümeti tarafından Kuruçay’a gönderilmekte olan cephaneyi ele geçirdikten sonra, Türk askerlerini de esir aldı. Bundan sonra Refahiye ilçe merkezini işgal edip, kendisini Kürd milli kuvvetleri komutanı olarak ilan etti. Bu durumdan endişelenen Türk hükümeti, mahalli durumu düzeltmek amacıyla Kürd aşiret lideri olan Alişan Bey’i Refahiye kaymakamlığı vekilliğine, kardeşi Haydar Bey’i de Umraniye müdürlüğüne atadı. Türk devleti bu politikasıyla Kürd istiklalini bastırmayı ve boğmayı amaçlamıştı.
Dersim’de güçlü bir teşkilat oluşturan Kürd liderler Alişan Bey’in gidip, durumu yerinde tespit etmesi ve mahallinde yapılacak programa göre hareket edilmesini kararlaştırdılar. Bu kararların alındığı 20 Ekim 1920’de Dersim’den hareket eden bir Kürd kuvveti Giresun’dan Eyil’e gelmekte olan Türk cephane kuvvetlerini Kuruçay ilçesinin Kamho mıntıkasında kıstırarak silah ve cephaneyi ele geçirdiler.
Alıntı; Koçgiri İsyanı – İnternet, (Ocak 2010 – Sf. 3) internet sayfasından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın