Ermeni devleti, daima, başında bir kral olsun veya olmasın, “naharar“ denen özerk prenslerden kurulu yapısı ile farklı bir siyasi yapıya sahipti. 50 naharar ailesi vardı ve tüm topraklar bunlarındı. Bu Ermeni Prensleri arazilerini ellerinde Batı Avrupa’da olduğu gibi, asker besleme karşılığı olarak tutmazlardı. Zaten askerlik hizmetine yükümlülük olarak değil bir ayrıcalık olarak bakılırdı. Bu Ermeni prensleri (Nahararları) vergi dâhil her türlü yükümlülükten muaftılar. Sahip oldukları eyaletlerde vergiyi onlar toplarlardı, yönetme ve yargılama yetkisi de onlara aitti.
Doğu Anadolu’nun büyük bir kısmını kaplayan Ermenistan topraklarında, Nahararların arazileri de çok büyüktü. Örneğin, Kamsarakan ailesi, Arpaçay’ın batısında ve Aras nehri kuzeyinde iki büyük eyalete sahipti. Mamikonianların arazileri Muş’tan Erivan yakınlarına kadar uzanıyordu. Bagratoğulları Çoruh vadisinde İspir, Bayburt çevresi, Ergani havzası, Doğu Beyazıt bölgesi, Nahcivan’ın güneydoğusu, büyük Zap vadisinde bölgelere sahiptiler. Ardzruni toprakları Van gölünün batısında Başkale’deydi. Van gölünün güneyi ve batısı Reştuni ailesinindi.
Alıntı; Bizimkiler VII (Müslüman İmparatorluğu) – Arda Kısakürek, (E-kitap, Haziran 2013 – Sf. 123) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2022); Doğu Anadolu’da bir çok ilde Mamikân köyü veya mevki ismi var.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın