Bilgi Bakkalı

(Moltke’nin Mektubundan; 1 Eylül 1839, İstanbul)

Mühürler balmumu üstüne basılır, çünkü Kur’an gündüzün mum yakmayı yasak eder, onun için mühür mumu kullanılmaz. Evet, dinî emirler gündelik hayata o kadar işlemiştir ki sıhhî gıda maddeleri sofralardan uzaklaştırılmıştır ve hastanelerde nekahet halinde bulunanlara bile kuvvet ilâcı olarak şarap yasaktır. Kan aldırmaya, Müslüman, ancak vicdan huzursuzluğu ile ve «Bismillah el kâfi, eş şafi ve el muafi» dualarını tamamladıktan sonra razı olur. Müminin gözleri bir siperle korunamayacağı, çünkü dua sırasında alnının yere değmesi gerektiği için, sayısız insan kör olmaktadır. ⁽¹⁾ Asker, ayağında iken yürüyüş yapamayacağı kunduralar giyer. Çünkü bunları günde beş defa abdest alırken çıkarmak zorundadır; ama zorunlu bir hale gelmiş olan ilerilikleri önleyen çok belirli ve ciddî engeller olmasalar pekâlâ önemsiz şeyler gibi görünecek bu münferit örnekleri bırakalım. Sf. 284

Alıntı; Türkiye Mektupları – Feldmareşal Helmuth Von Moltke, Çeviri; Hayrullah Örs (Remzi Kitabevi, 1969 – Sf. 284) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU ⁽¹⁾ (2016); O devirde trahom bilinmiyordu.