Rusya ilk defa halkların özgürlüğü için Osmanlı halifelik tahtında oturan Sultan Mahmud’a karşı savaş açınca ve büyük bir cesaretle onun gücünü dağıtıp, Yunanistan da bağımsızlık ilan edilince, Sultan Mahmud çok geniş bir alana yayılmış olan imparatorluğundaki irili ufaklı çeşitli halkların hızla Yunanistan’ı örnek alabileceklerini, bunun da kutsal halifelik tahtını tehlikeye düşüreceğini hissetti. Sf. 155
Yıllar geçti ama başkalarının yanı sıra, isyankâr Dersim de Osmanlının hep gözü önündeydi; Osmanlı yönetimi Dersim’in Müslüman olduğunu düşünüp gerektiğinde ondan yardım alabileceğini de zannediyordu, ama nafile. Dersimliler Osmanlılara yardım etmemekle kalmayıp zarar da veriyorlardı, onlara düşmandılar; kısacası, en ufak bir fırsatta tüm çevre köy ve kasabaları, hatta memleketi kanla yıkamaya hazırdılar. Sf. 157
Tam o sıralarda Rusya ve Türkiye arasında yeniden savaş çıkmıştı (1855-1856). Osmanlı ordusu Ermenistan’dan geçerek doğuya, Rusya’ya ilerleyecekti. Savaş alanına varmadan önce, aniden Dersim’e saldırdı, dağları bombalayarak, ormanları yakarak gücünü gösterdi. Sf. 157
(1877 Türk-Rus savaşı). Osmanlı Devleti epeydir üstüne titrediği ve kendisine bağımlı kıldığını sandığı Dersim’den savaş için vergi veya asker istedi. Ama vergi ve asker vermeye hiç niyeti olmayan II. Şah Hüseyin Beg sultana koşullar öne sürmeye başladı:
“Biz savaş için vergi ödeyemeyiz, askeri de bir şartla veririz. Dersimli kuvvetler arasına hiçbir yabancı (Osmanlı) asker veya komutan katılmayacak. Dersim’in ayrı ordusu olacak ve emir komutası bende olacak.” Sf. 160
Alıntı; Dersim (Seyahatname) – Antranik, Ermeniceden Çeviren; Payline Tomasyan, (Aras Yayıncılık, Kasım 2012, Sf. 155 ile 160 arası) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın