Bilgi Bakkalı

Belge 3 – A. M. Kolübakin, “Erzurum Ovasından Kığı, Palu, Çarsancak Üzerinden Harput’a Uzanan Operasyon Hattı (Çapakçur Üzerinden Palu’ya Uzanan Kuzey Kolu)”, Asya Türkiye’sinin Askerî ve İstatistikî Analizi İçin Malzemeler, Sf. 39    (Palu’daki siyasi ve ekonomik durum)

… Birkaç zengin Ermeni’nin etkisi burada o kadar büyüktür ki, bunlar çok zengin ve yetkin Müslüman aileleri bile etkisiz bırakıyorlar. Zengin Müslüman aileler, aşırı fanatik olup doğal olarak yönetim ve yerli mahkemelere baskı uyguluyorlar. Ancak bunların ekonomik hedeflere ulaşmadaki becerileri Ermenilerin çok gerisinde kalmaktadır. İki önemli Ermeni ailesi olan Hoşmatyanlar ile Arpacyanlar, burada kodaman ve kan emici konumundadırlar. Bunlar yalnız Ermenileri değil, köylü Kürtlerin, yani reayanın bir kısmını da baskı altında tutuyorlar. Ermeni nüfusu böylece iki taraflı bir baskı ile karşı karşıyadır. Ermeniler özellikle ekonomi açıdan yönetim, yerel Türkler ve Türkleşmiş Kürtlerin yanı sıra kendi soydaşları olan Arpacyanlar ile Hoşmatyanlar tarafından da zulüm görmektedirler. Cimrilik ve gaddarlık ile tanınan söz konusu iki Ermeni ailesinin Ermeni halkına yaptığı zulüm, Türklerinkinden daha büyüktür. Ayrıca bu iki Ermeni ailesi, memurlar ve Müslüman halk arasında da büyük etkiye sahiptir. Sf. 40

Alıntı; Türkiye’de Ermeni Meselesi (Rus Genelkurmay Başkanlığı Belgeleri) – Hazırlayan; Mihail Bashanov, Çeviren; İlyas Kemaloğlu (Kamalov), (Türk tarih Kurumu Yayınları 2013, Sf. 39) kitabından birebir alınmıştır. 

BAKKAL’IN YORUMU (2014); Arpacyanlar ile Elazığ’daki Arpacılar olarak bilinen ailenin bir ilgisi olabilir mi? Elazığ’daki Arpacı un fabrikası denilen ve bugün kalıntıları olan yer, eski bir büyük kilisedir. Arpacı ailesi burayı un fabrikası yapmış. 1930’lu yıllarda Elazığ’da Malatacık köyünden birisinin oğlu Avrupa’da Makine Mühendisliği okumuş ve gelip bu un fabrikasını yapmış, yaparken Arpacılar da ortak olmuşlar, fabrika bitip te üretime başlayınca işletme sermayesi gerekmiş, Arpacılar bu parayı vermeyince, o mühendis kahrından intihar etmiş. Arpacılar da bu fabrikayı ele geçirmişler.