Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Deneyi, ABD’nin Stanford Üniversitesinde Psikoloji Profesörü olarak görev yapan Dr. Phillip Zimbardo yürütmüştür. 75 erkek, lisans öğrencisi deneye katkıda bulunmak için başvurmuş, aralarından 24’ü seçilmiştir (seçilen öğrenciler psikolojik olarak en istikrarlı olanlardır). Bazıları rastgele bir şekilde “gardiyan” olarak atanmış, geri kalanı ise “mahkûm” olmuştur. Sf. 231

İki hafta sürmesi planlanan deney altı gün sonra aniden durdurulmuş. Gardiyanların üçte biri gerçek, sadistik eğilimler sergilemiş. Gaddar davranışlara ve aşağılanmalara maruz kalan mahkûmlar durumu kabullenmiş. Yatakları ellerinden alınmış, beton zeminde uyumaya zorlanmışlar; bazıları cezalandırılıp çırılçıplak soyulmuş; birine “hücre hapsi” cezası verilerek dolaba kilitlenmiş. Zimbardo’nun kendisi de aşırı uç noktalardaki bu senaryolara kendini kaptırmış. Altı gün sonra kız arkadaşı kendisini ziyaret ettiğinde olayların fazla ileri gittiğine dair şikâyette bulununca, onun sayesinde deneye son verilmiş. Orada bulunan hiç kimse olayların amacını aştığını görememiş.

Buradan çıkartılan sonuç, gardiyan ve mahkûmların davranışlarına, doğal kişilik yapılarından ziyade durumun neden olduğudur Bunun anlamı, en mülayim kişilerin bile şartlara göre sadist gardiyanlara dönüşebileceğidir. Sf. 231, 232

Alıntı; Hayatımızdaki Psikopatlar (The Devil You Know) – Kerry Daynes ve Jessica Fellowes, Çeviren; Can Evren Topaktaş, (NTV Yayınları, 2. Baskı Haziran 2015 – Sf. 231, 232) kitabından birebir alınmıştır.

Posted in , , , , , ,

Yorum bırakın