Bilgi Bakkalı

Yaratılışı, uyruğunun zihnini karıştırmaya çok uygun, mutlak bir hükümdar ile yönetilen bir ülke var. Bu hükümdar, bilinmek, sevilmek, itaat edilmek istiyor. Ancak hiçbir zaman kendisini gös­termiyor ve her şey hakkında edinilebilen bilgiyi kuşkulu kılmaya çalışıyor. Hâkimiyet ve saltanatına bağlı kavimler, görünmeyen hü­kümdarlarının karakteri ve yasaları hakkında sözcülerinin verdiği fikirlerden başka fikirlere sahip değil. Sözcüler bile, hükümdarları­nın karakteri ve niyetleri hakkında hiçbir fikre sahip olmadıklarını, bu hükümdara giden yolların geçilmesinin olanaksız olduğunu, ni­yet ve sıfatının bilinmesinin hiç mümkün olmadığını kabul ediyor. Sf. 75

Sonsuz hâkim olduğu varsayılıyor; oysa yönetimin­de her şey mantığa ve sağduyuya aykırıdır. Adaleti övülür; oysa uy­ruklarının en iyileri genellikle en az yardım ve iyiliğe erişirler. Her şeyi gördüğü, her yerde hazır ve nazır olduğu temin olunur; oysa bu hazır ve nazırlığın hiçbir şeye yararı olmaz. Düzen ve doğruluk dos­tu olduğu söylenir; oysa ülkesinde her şey alt üst olmuş, karışıklık içindedir. Sf. 76

Alıntı; Sağduyu (Tanrısızlığın İlmihali) – Jean Meslier, çeviren; Abdullah Cevdet 1928,  (Kaynak Yayınları,  12 basım 2018 – Sf. 75, 76) kitabından birebir alınmıştır.