Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

Kategori: Şeyh Sait

  • 25 Şubat 1341 (1925) tarihinde İçtima: 64, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Malatya’da da Sıkıyönetim İlan Oldu: Maarif Vekâleti Bütçesi: Kâzım Karabekir’in Mufassal (etraflı) Bir Konuşması Var. Sf. 291   2. Celse: Kâzım Paşa Vatana İhanet Kanunu’nun 1. Maddesi Değiştiriliyor: Başvekil Ali Fethi Bey (İstanbul); (Gençte eşkıya ayaklanmış geçen sene de Nasturî ayaklanması vardı diyor ve Şeyh…

  •     23 Şubat 1341 (1925) tarihinde İçtima: 63, Celse:1, Reis Kâzım Paşa Adliye Bütçesi Görüşülüyor, Şeyh Sait İsyanı var   2 ve 3 Celse: Ali Sururi Bey Hükümet, Doğu’da Sıkıyönetim İlan Etmiş, Meclis’in onayına sunuluyor:                       “BMM Heyeti Celile’sine; Ergani Vilâyetinin bir kısmında kuvvei müsellaha (silahlı kuvvetler)  Devlete karşı müsellahan vukua gelen (silahlı olarak meydana…

  •   3 Kanunusani (Ocak) 1338 (1922) tarihinde İçtima: 167, Celse:1,  Reisisani Ali Fuat Paşa Lozan’da Son Durum İle İlgili Başbakan Rauf Bey’in Beyanatı; (Rauf Bey; Konferansta sanki Lozan’daki heyetimizin yetkileri sınırlı imiş gibi bir hava estiriliyor. Bunun aslı yoktur. Hasan Bey’in yılbaşı tatili dolayısı ile Ankara’ya gelip dönmesi dedikodu sebebi olmuş bunun da aslı yoktur. Hasan…

  • 3 Kasım 1338 (1922) tarihinde İçtima: 132, Celse:1, Reisisâni Dr. Adnan Beyefendi Sulh Heyeti Tahsisat (Lozan Barış Konferansı Heyetinin Ödenek) Konusu Halledildi. Sf. 334  2. Celse: Birinci Reis Vekili Dr. Adnan Beyefendi Sulh Heyeti Hakkında Hükmet Tezkeresi:             “TBMM Riyaset-i Celile’sine; ..Sulh Komisyonuna izam kılınacak (gönderilecek) Heyet-i Murahhasa (delege heyeti) Riyasetine (başkanlığına) ..Hâriciye Vekili Ferik…

  • 9 Mart 1338 (1922) tarihinde İçtima: 5. Celse:1, Reisisâni Vekili Musa Kâzım Efendi. Kürt Mebuslar Sıkıntılı: Şevket Bey (Bayazit); “-Reis Bey müsaade buyurun şahsıma tecâvüz vâki olmuştur, Meclis-i Ali’ye arz edeceğim (yüce Meclis’e sunacağım). …Burada herkes içtihat (düşünce) ve kanaatinde serbesttir. Bu mülahazaya binaen (anlayışa dayanarak) sabahleyin efendi ile beraber Meclis’e geldik. Koridorda gezerken mesele…

  • 13 Kanunuevvel (Aralık) 1337 (1921) tarihinde Hafi İçtima: 127. Celse:2 Hafidir, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi Ordunun Durumu Hakkında İstizaha (gensoruya) Devam; Gizli Celse Yunus Nadi Bey (İzmir); “-(Eskişehir -Afyon yenilgisinden önceki durumdan söz ediyor;)  .. Ordumuzun en kuvvetli bulunduğu hakkında teminat almış duruyorduk. .. düşman taarruz etmese çok yazık olur gibi endişede bulunan…

  • 4 Nisan 1921 (1337) tarihinde 16. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Dr. Adnan Bey Maarif Vekili Hakkında İstizah (Soru Önergesi) Görüşülüyor: Yusuf Ziya Bey (Bitlis): (1) “- .. Biz istiyor ve intizar ediyorduk ki (merakla bekliyorduk ki); bize mektepler açılsın, muallimler gönderilsin. Maarif Vekili muhteremi bize memur gönderiyor. … Vekâlet, maarif müdürü, maarif ketebesi (kâtibi)…

  • (Genelkurmay’ın Doğu Bölgelerinde Geçmiş İsyanlar ve Alınan Dersler adlı kitabından:)  13 Şubat 1925’te isyan başladı.  20 Şubatta Şeyh Sait Palu’yu aldı. 23 Şubatta Genç, Muş, Ergani, Siirt, Bitlis, Van, Hakkâri, Siverek, Urfa, Hınıs, Elazığ, Kığı da sıkıyönetim ilan edildi.  24. Şubatta Kısmi Seferberlik ilan edildi. 7 Martta Şeyh Sait 1.000 kişiyle Diyarbakır’a taarruz etti.  11…

  • Daha 1921 yılında Kürdistan, Ermenistan olmasın diye, Kürtleri Ermenilere ve Fransızlara karşı örgütleyen Kürt Ali Saip Ursavaş, daha sonra Şeyh Sait ve arkadaşlarını asan mahkemenin bir üyesi, bir ara da başkanı olmuştur. .. bu ihanetlerine karşı Kemalistler tarafından Çukurova’da geniş bir çiftlik ve Kozan Mebusluğu ile ödüllendirilmiştir. Ayrıca Şeyh Sait ve arkadaşlarını yargılarken 60.000 altın…

  • (Aşağıda alıntılar bulunan belge 1979 Yılında ABD’nin Tahran Büyükelçiliğine yapılan baskında elde edilmiştir) “Kürtçe Hint Avrupa dillerinin İran’ca dalı içinde yer alır ve Farsça, Beluci ve Puştu dilleriyle ilişkilidir. Bir bilim adamı tarafından “Farsçanın kardeşi özel bir dil, belki de ondan da eski bir dil” olarak nitelendirilmiştir. Kürtçe iki büyük lehçeye sahiptir: Kürdistan’ın kuzeybatı bölümünde…

  • İdeoloji ve aynı ölçüde başarı, hem görmeyi ve hem de görmemeyi sağlıyor. Geliştirdiğim ve burada tekrarlama gereğini duyduğum tez şudur: Kurtuluş Savaşı’nın başında Türk tarafı, Kemal Paşa ve yakın çevresi, Kürt yönetenlerine, vaadden çok “vaad izlenimi” vermişlerdir. Ermeni ve Greklere karşı, hilafet ve saltanatı kurtarmak için “ortak” mücadele daveti ortadadır. Kürt yönetenleri, başarıdan sonra, ortak…

  • (Genelkurmay Harp Dairesi Yayınından alıntı;) “Asiler Genç’ten ve Çapakçur’dan sonra yavaş yavaş Palu’ya doğru yürüdüler. Asileri Murat nehrinin batınına geçirmemek için Önceden Havik geçidine bir müfreze gönderilmişti, fakat asiler 23 Şubat günü Murat nehrini geçtiler ve Havik’te bulunan müfrezeyi subayları ile beraber, Bucak Müdürü de dâhil olduğu halde esir ettiler. İleri hareketlerine devam eden asiler…

  • (Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi Yayını;) “Şeyh Said, özellikle Dersim ve Muş Beylerini kendi tarafına çekmeye çalışıyor ve bunlara bu maksatla adamlar gönderiyordu. Eğer Şeyh Said bu teşebbüslerine sadece Kürdistan Bağımsızlığı adına ve daha Önce girişmiş olsaydı, ayaklanmayı Dersim ve Muş’a bulaştırması muhtemeldi. Fakat ayaklanmanın gayesi dini kurtarmak ve özellikle Osmanlı Halifeliğini yeniden kurmak şeklinde gösterilince,…

  • (Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi yayınından alıntı) Bu nedenle Şeyh Sait ayaklanmasında Elazığ’ın düşmesi Kürt kuvvetlerinin eline geçmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa’nın Tugay Komutanı Osman’a çektiği telgraf ile başlamanın yararlı olacağını sanıyorum. Tarih, “durumu yakinen izleyen Cumhurbaşkanı Atatürk de, 26 Şubat’ta Malatya Valisi aracılığı ile İzoli’de 17. Tugay Komutanı Albay Osman’a verdiği emirde” diyor ve telgrafı…

  • (Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi yayını;) “Kürt Teali Cemiyeti, Damat Ferit Kabinesi’nin ’Büyük Ermenistan’ projesine şiddetle muhalefet ederken İtilaf ve Hürriyet Partisi’yle özerk bir Kürdistan kurulması konusunda sözleşme yapmaktan geri durmuyordu. Bu cemiyet cumhuriyetin ilanından az önce kapatılmıştı. Fakat buna karşılık 1923’te, cumhuriyetin ilanı senesinde, Seyit Abdülkadir, Hesnanlı Halit, Hacı Musa, eski milletvekillerinden Yusuf Ziya ve…

  •  (Aşağıda alıntılar: 1979 Yılında ABD’nin Tahran Büyükelçiliğine yapılan baskında elde edilen belgelerden alınmıştır:) “Uzun dönemde Kürtlerle bölge hükümetleri arasında daha ciddi çatışma olasılığı iki etkene bağlıdır; Gelecekteki olaylar hükümetlerin Kürt Bölgesini kontrol etme güçlerini o denli zayıflatabilir ki Kürtler bulundukları bölgelerde kendi kaderlerini belirleme hakkını ele geçirebilmek için daha fazla bastırabilirler ve 1975 Martından önce…

  • (Hoca. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı’nın 1924 – 1938 Türkiye Cumhuriyetinde Ayaklanmalar simli kitaptan alıntı yapmış) Mustafa Kemal 26 Şubat 1925 te Malatya Valisi aracılığı ile İzolu’da bulunan 17. Tugay Komutanı Albay Osman’a bir telgraf gönderiyor; “….Asiler, ciddi muharebe ve çarpışma sonucunda değil, mensuplarının ve müritlerinin çağrısına uymak suretiyle ve bunların kendilerine katılması ile Elazığ’a kadar…

  • Türk ve Sovyet tarihçileri Şeyh Sait İsyanında İngiliz planlama ve rolü olduğunu ileri sürüyordu. Bunun doğru olmadığını, Sait’inkinin dinsel, tutucu bir ayaklanma olduğunu yazdım.  ..Bütün önemli dinsel olaylar, ulusal renklidir ve toplumsal içerik taşıyor.  Alıntı: Kürtler Üzerine Tezler – Yalçın Küçük (Dönem Yayınları, 1. Baskı Ağustos 1990 – Sf. 194) kitabından birebir alınmıştır.  

  • Said’in isyanı ile Musul meselesinin çözümü aynı yıldadır. Biri başında, Kürt başkaldırısı Şubat 1925 tarihinde Musul’un Milletler Cemiyeti kararı ile Irak’a ve fiilen Büyük Britanya’ya verilmesi ise 1925 yılı Aralık ayında oluyor. Cemiyetin Musul kararı, aynı zamanda, bir Kürt reform programı olarak ortaya çıkıyor; işin bu yanı, çok zaman gözlerden uzak tutuluyor. Karara göre, Kürtlere…

  • 1925 yılında patlak veren bu Kürt ayaklanmasında en önemli etkenlerden birisinin, Türklerin hareketlerinin başarıya ulaşmasının ve Türklerin 38 yaşına kadar Osmanlı ordusunda görev yapmış, Kemal Paşa’nın liderliğinde, umulmadık koşullardan, bir devlet kurarak çıkmalarının çok büyük etkisi olduğunu düşünüyorum. Alıntı: Kürtler Üzerine Tezler – Yalçın Küçük (Dönem Yayınları, 1. Baskı Ağustos 1990 – Sf. 99) kitabından…