Bilgi Bakkalı

“Lenin, Türkiye’ye gelen Büyükelçi Aralof’a şöyle söyler: “Mustafa Kemal Paşa …. İyi bir örgütleyici.. yetenekli bir lider, ilerici, akıllı bir devlet adamı…. Padişahı da yardakçıları ile birlikte silip süpüreceğine inanıyorum…. ”  Mustafa Kemal 1920 ve 1921 yıllarında birçok kere Rusya ile askeri ittifak istiyor, ancak Bolşevik liderler kesinlikle reddediyor. Ekim 1921 Ermeni savaşının olduğu dönemde, Çiçerin’in Rıza Nur’a ⁽¹⁾ söylediğine göre, Moskova’da Çerkez asıllı Dışişleri Bakanımız Bekir Sami, Çiçerin ile gizli bir pazarlığa girişmiş, Asetinlerin (bir Çerkez boyu) bağımsızlığına karşı, Bitlis ve Van’ı Ermenilere bırakmaya Millet Meclisi’ni razı edebileceğini söylemiştir.”

Alıntı: Milli Kurtuluş Tarihi II – Doğan Avcıoğlu, (Tekin Yayınevi 5. Basım 1984 – Sf. 747) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU ⁽¹⁾ (1993): Rıza Nur; Askeri Doktor, Lozan’ın iki murahhasından yani özel delegesinden biri İsmet Paşa diğeri Rıza Nur. Çok akıllı ve o dönemde tarihe tanıklık etmiş, Hatıraları var. Rusya’ya bir heyet olarak gitmişler.

BAKKAL’IN NOTU (2007): BMM Hükümetinin Dışişleri Bakanı Bekir Sami, 4 Mart 1921 günü Lloyd George’a “Türkiye’yi Rusya’dan korumak için bütün Kafkasya’da askeri bir set olarak bağımsız bir konfederasyon kurulmalıdır.” önerisini yapmıştır. Bekir Sami, Çerkez asıllı, Çerkez Beylerinden olduğu için kendi ırkının kurtulması açısından bu öneriyi yapmış olabilir. Bekir Sami’nin Kafkas konfederasyonu düşüncesini, Lloyd George önce çok övmüş ama bu düşünceyi Sovyet Dışişleri Bakanı Çiçerin’e anlatarak Türkiye ile Rusya’nın arasını açmıştır. Bu durum, bir Dışişleri Bakanı’nın, kendi ırkına yararlı olabilmek için temsil ettiği ülkesine nasıl zarar verdiğinin güzel bir örneğidir. Ali Fuat Cebesoy’da bu Kafkas Konfederasyonu düşüncesine inanıyor. Rusların daha güneye inmemeleri için bu konfederasyonu tampon olarak düşündüğünü söylüyor bunu da Moskova’da büyükelçi iken İngiltere Büyükelçisine söylüyor ama İngilizler bu fikre sıcak bakmıyorlar. Rauf Orbay Paşa da Çerkez Beylerindendir.