Reis; “-Meşrutiyetten sonra İstanbul, Selanik ve İzmir’de İttihat ve Terakki Partisine yardım toplanmış, bu arada mücevherat hediye edenler de olmuş. Bir partiye mücevherat verilir mi?”
Dr. “-Efendim. Köylü tarla bile hediye etti.”
“-Ama mücevher verilmesi garip değil mi?”
“-Vallahi bilmem! Verdiler işte! Yardım bu, verilen ret edilir mi?”
Reis, Dr. Nazım Bey’i de harp sorumlusu saydığını söyleyince şu cevabı aldı;
“-Bendeniz harpten açık alınla çıktım, beyefendi!“
“-Sen öyle zannediyorsun! Hele felaketin kaçınılmaz olduğunu anlayınca nasıl kaçtınız? Geride kalanları kime bıraktınız?”
Dr. “-Teşkilata bıraktık!”
Reis;”-En yakın arkadaşlarınıza bile bir allahaısmarladık demeden gittiniz. Doğrusunu söyle! Kaçtık de! Bıraktınız kaçtınız.”
Dr.; “-Ben bir fert idim.”
Reis; “-Söyle! Söyle! Kaçtık de!”
Dr. ” Evet kaçtık! Kalıp ne yapacaktık?”
Reis; “Bu mahkeme, memlekette oturamayacağınızın en büyük delilidir. O zamanki hareketiniz sizi işte buraya getirdi.”
Dr. ; “Çiçerin (Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı) Enver Paşa’ya şu cevabı vermişti. ‘Siz Ankara için ne düşünüyorsunuz, Ankara sizin için ne düşünüyor?” Ben de yanlarında idim. Dedim ki; ‘Ankara emperyalistlere karşı mücadele ettikçe bizim hakkımızda ne düşünürse düşünsün onlara yardıma mecburuz.”
Reis; “-Enver Paşa’nın elimizde bulunan mektubunda sizin de Anadolu’ya geçmek fikrinde müşterek olduğunuz (Birlikte düşündüğünüz) anlaşılıyor.”
Dr.; “Hayır! Katiyen!”
Reis; “-Evet bizi arkamızdan vurmak istiyordunuz!”
Reis, Cavit Bey’in evinde yapılan parti programı hakkında bir de Dr. Nazım Bey’e soruyor.
“-Evet, ama bu programda bir suikast vardı.”
Dr.; “-Ne münasebet! Hem ben İzmir’de otururum. Ara sıra İstanbul’a gider birkaç gün kalırım. Orada yapılan işlerden haberdar değilim.”
Reis; “-Biz Millet Meclisi’nin kazai (yargılama) yetkisine sahibiz. Biz kanaat oluşturduğumuz gün hükmümüzü veririz!”
Dr. “Bunu bilmiyor değilim. Doğru söylüyorum. Bir parti kurmak vatandaşın hakkıdır. Vicdana, kanuna aykırı bir şey değildir ki gizleyeyim…. Fakat benim anladığım, memlekette Halk Partisi’nden başka bir parti istenmediğidir. Bu yalan mı?”
Reis afalladı;” Bırak şimdi bu safhayı!”
Alıntı: İzmir Suikastının İçyüzü II – Feridun Kandemir (Ekicigil Matbaası 1. Baskı 1955 – Sf. 63, 64) kitabından birebir alınmıştır.
(BAKKAL’IN NOTU (2022): Dr. Nazım Bey İttihat ve Terakki’nin beyin takımından ve Ermeni Tehcirinin de fikir babası. Asıl yargılanması gereken bu konu ama mahkeme heyeti de tehcire bulaşmış kişilerden oluşmuş.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın