Bilgi Bakkalı

(Hüseyin Cahit;) “O zamanlarda İngiltere Başbakanı Lord Gurzon, Lordlar Kamarasında verdiği bir nutukta; Boğazlardan yalnız tüccar gemilerinin geçmesi hakkını elde edebilmek ümit ettiği halde, harp gemilerine de boğazları açık tutmayı başardığını söylemiştir.  

İsmet Paşa .. parti görüşmelerinde, önce Lord Gurzon’un bu beyanatını duydum, fakat aslı elime geçmedi diye başlıyor. Sonra da, ‘İngiliz Başbakanı aldandım diyecek değil ya!’ diyor. 

(Hüseyin Cahit Yalçın devlet işlerinde şeffaflık istiyor:)

“…Memleketin hayatıyla bu kadar ilgili olan konuları da o kadar el ucu ile tutuyoruz ki, varlıklarına yine ancak ecnebi kaynaklardan bir haber sızarsa vakıf oluyoruz. Böyle karanlıkta yürüyüşün sonu hayır olmaz.” 

(Kısa bir zaman sonra, Terakkiperver Fırkanın kapanışını, “Baskın” kelimesi ile verdiği için İstiklâl mahkemesinde yargılandı müebbet olarak Çorum’a sürüldü:)

Ondan sonra da bütün eski düşmanlarıyla barışıp, Halk partisi safına katılarak, İstanbul mebusu olmuştu.

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar II – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Serisi 1955 – Sf. 70 ile 73 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU (1995): “1874 Yılında Balıkesir’de doğan Hüseyin Cahit’in çok kavgacı kişiliği var. Hırslı, …. okumayı seviyor, çok istediği 17 ciltlik Larousse Ansiklopedisinin karşılığını ödeyebilmek için 3500 sayfa polis romanı çevirmeye razı oluyor. Düz yazının gelişmesine en büyük katkıda bulunanlardan birisi oluyor. Dilin gelişmesine katkıda bulunmakla birlikte, sadeleşmesine karşı çıkıyor.” Yalçın Küçük, Aydın Üzerine Tezler II – Sf. 627

BAKKAL’IN NOTU (1995): Hüseyin Cahit gazeteci, aydın adam, İstiklâl Mahkemesi heyetine en ağır sözleri söylemiş bir insan. Bu mahkemede hâkim olmaktansa sanık olmak daha şerefli bir şeydir diyen adam. Ama zor karşısında o da boyun eğiyor. Hüseyin Cahit Bey, mahkûmiyet yeri olan Çorum’a gitmeden önce, mahkeme heyetini ziyaretle, hakkındaki karardan dolayı şükranlarını sunuyor. Hatta Çankaya’ya giderek ziyaretçi defterini de imzalayarak affı şahaneye mazhar olmuş bulunuyordu.