Bilgi Bakkalı

(Çok çeşitli oldubittiler ve müdahaleler İsmet’i dolduruyor. Nyon olayı da son damla oluyor. 17 Eylül 1937’de Mustafa Kemal trenle Ankara’ya geliyor. İstasyondan gelirken İsmet Paşa, Mustafa Kemal’in kurdurduğu ve genişletme çalışmalarını istediği Bira fabrikası için, ekonomik değil, yazık oluyor bunca masrafa vs. diyor. Mustafa Kemal o akşam hemen bira fabrikaları hakkında adamları vasıtasıyla bilgi topluyor, kârlı bir iş olduğuna kani oluyor. Ve o akşam rakı sofrasında Mustafa Kemal ile İsmet Paşa arasında tatsız konuşmalar geçiyor:)   

“-.. işler yolunda gitmiyor. Ziraat işlerinde bir keşmekeş var Bu böyle devam edemez. Esaslı bir ziraat politikasına ihtiyacımız olduğu kesindir. Fakat yapılamıyor. Çünkü Ziraat Vekâleti acz içindedir. Buna bir çare bulmak gerekir.” diyor.

İsmet Paşa isyankâr bir hal almıştır;

“-Yani Ziraat Bakanının çekilmesi isteniyor. Tıpkı bundan önce diğer bazı bakanlar hakkında yapıldığı gibi, fikrimi alma gereği duyulmadan bakanlarım istifaya zorlanıyor. Emrivakiler (oldubittiler) karşısında bulunduruluyorum. İleri sürdüğüm düşüncelere güvenilmeyerek, başkalarından araştırılıyor. En önemli memleket sorunları, ilgili olmayanlarla görüşülerek, hep sofra başında kararlaştırılıyor. Bu durumdan korkuyorum.”

“-Yaaa! Demek devlet işleri, sarhoş kafalarla, sofra başlarında görülüyor, öyle mi? .. Bu cüretinizin anlamını anlıyorum… Pekâlâ.” diyerek sofradan kalkmış. ⁽¹⁾

“-İsmet’in yine şansı varmış. Çünkü eğer Meclis’i toplantı halinde bulsaydım, meseleyi orada açıkça ve kendisi için çok daha ağır bir biçimde halledecektim.” demiştir.

O akşam, Mustafa Kemal, maiyeti ve İsmet Paşa ile Ankara’dan İstanbul’a gidiyorlar. 20 Eylül’de trende saatlerce baş başa görüşüyorlar. Ve 21 Eylülde yapılan resmi açıklamada, İsmet İnönü’ye talep ve ricası üzerine Atatürk tarafından bir buçuk ay izin verilmiş, yerine Celal Bayar’ın Vekâlet edeceği açıklanmıştı.

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar (Atatürk – İnönü, İnönü – Mareşal Dargınlığı) VI – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Sayısı 1955 – Sf. 20 ile 26 arası) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1995): İsmet Paşa’nın bu çıkışı geleceğe yönelik bir plandır. İsmet Paşa, hastalığı artan ve ölümü yaklaşan arkadaşını terk ederek, onun halefi olma şansını arttırıyor. Mustafa Kemal 18 Eylüldeki Nyon görüşmelerinde, Çubuk barajında saati kaçırınca Meclis’e yetişemiyor. Arkadaşlarına bu konuda şunları söylemiş;