Bilgi Bakkalı

12 Eylül 1919 günü sabahı, Sadrazam’a şu telgraf çekildi;

“-Hükümet, milletin sevgili Padişahına olan maruzat (sunum) ve bağlantısını keserek haince hareketinde devam ettiğinden, millet; meşru bir hükûmet heyeti iktidara gelinceye kadar merkezi hükümetle idari ilişkilerini ve İstanbul’la telgraf ve posta haberleşmesini kesmeye karar vermiştir.”

(Karabekir’in Kemal Paşa’ya telgrafı:) ⁽¹⁾

“Verdiğim açık talimata rağmen, Halit Bey’in askeri kıyafetle gelip Valiyi tevkif etmesi, dillere destan olmuştur.” diyor. O sıralarda devir için çıkmış bulunan Ankara Valisi Muhittin Paşa da Çorum’a geldiği sırada, Mustafa Kemal tarafından Ankara Kolordu Kumandanına verilen bir emirle, ansızın tevkif edilerek palas pandıras Sivas’a sevk olunuyor.  

Dersim Mutasarrıflığına tayin edilen Osman Nuri Bey, görevine gitmek üzere Sivas’a geldiği gün orada alıkonuluyor. Çorum Mutasarrıfı Samih Fethi Bey’de o sıralarda Mustafa Kemal tarafından davet edilerek bir güzel haşlandıktan sonra İstanbul’a iade edilen şanssız idare adamlarındandır.   Kastamonu’da Vali olan İbrahim Bey çareyi İstanbul’a kaçmakta buluyor, kurtuluyor. Ama Yerine gelen Valinin 16 Eylülde İnebolu’ya varmış bulunduğunu haber alan Mustafa Kemal kendisinin derhal tevkif edilmesini emretti. Bu emri… Kastamonu’da bulunan Miralay (Albay) Osman Bey yerine getirecekti, fakat Vali vekili ve Jandarma komutanı Emin Bey tarafından bir punduna getirilerek evinde tevkif edildi. Subayların müdahalesinden kurtulmuş oldu. Sonra da Vali ekibi ile Jandarma Kumandanını yakalatarak deliğe tıktırmıştır. Mustafa Kemal Osman Bey’e derhal şu emri verdi; “-Bizzat Vali vekilliğini üstleniniz. Size yetki veriyorum, silah kullanmakta tereddüt etmeyiniz!” 

Alıntı: Atatürk’e Kafa Tutanlar I – Selahattin Güngör (Hadise Yayınları 1955 – Sf. 55, 56) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKAL’IN NOTU ⁽¹⁾ (1995): İdari yönetime müdahaleler de başlıyor. Bu karara karşı çıkanlar da var, Sivas Müdafai Hukuk Cemiyeti Merkez heyeti “-Memlekette geçici bir idare kurulacağı anlaşılıyor. Bu ise Cemiyet tüzüğüne aykırıdır” deniliyor. Trabzon Valisi Ali Galip Bey, Yarbay Halit tarafından usulünce enterne ediliyor, Karabekir Paşa bundan hoşlanmıyor 17 Ekim 1919’da Mustafa Kemal’e sıkıntısını yazıyor: