Bilgi Bakkalı

29 Ekim 1921 (1337) tarihinde hafi (Gizli) İçtima: 101. Celse:1 Hafidir (Gizlidir), İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi

Aşağıdaki notların tamamı (TBMM Gizli Celse Zabıtları II – Sf. 392, 398) kitabından birebir alınmıştır.

Ordunun Durumu Hakkında İstizah (Gensoru)

Durak Bey (Erzurum); “- .. Refet Paşa Hazretlerine sual ederim; Beni Fırka kumandanı yaparlar mı? Bu sebeple levazım (alım – satım) işi de asker işi değildir. Bunların erbabına (sahibine, ustasına) verilmesi lâzımdır. Harbi Umumide (Birinci Dünya Savaşı’nda) levazım (askeri mal alım) daireleri yoktu. Ordu malzemelerini konturatçılara (müteahhitlere, sözleşmeli iş yapanlara) aldırıyordu.” “..ordunun bu gibi işlere karışmasından mevcuduna halel (sayısal varlığına zarar) geliyor. Burada 32 bin kişilik kuvvei umumiye (genel bir askeri güç) vardır. Bunun 6 binini hastaneler teşkil ediyor. .. bu 26 bin kişi doğru iseler (levazım işlerinde görevli olanları kastediyor) necidirler? Ne iş yaparlar?” Sf. 392             

Refet Paşa (İzmir)(Milli Savunma Bakanı); (Sakarya’nın gerisine 72 bin silahlı askerden 28 bin kişi gelmişti. 40 bin firarımız vardı, ben vekil seçildikten 20 gün sonra 70 bin asker toplandı diyor ve devam ediyor;) “- .. Sakarya Harbin’de de hiç olmazsa otuz bin kişi firar etti ve Refet Paşa otuz bin tüfeği buldu, yerine koydu. Oradan aldı, buradan aldı, İngilizlere başvurdu, casusluk etti ve ordu tekrar savaşa hazır hale geldi. … Arkadaşlar bir kaputun üç sene ömrü var biz altı ayda bir kaput veriyoruz yine yetişmiyor. Çünkü alan kaçıyor.  Ne istiyorsunuz? Bir milyon asker giydirmek mi? Yarın akşam cevabını vereceğim. Şimdi makine (telgraf makinesi) başında İstanbul’da tam yetkili, haysiyetli, şahsiyeti bilinen kişilere başvurarak bir milyon insanı giydirmeye yetecek kumaşı gönderiniz deriz. Bir hafta sonra bu kumaşlar İnebolu’dadır. .. ülke dâhilinde bulmak mümkündür ama para gerekir. .. Bu namütenahi (sınırsız) cephaneler nereden çıkıyor. Birde onu sormaz mısınız? .. Bir tek top mermisi bugün yirmi liradır. (Milletvekili 200, memur 100 lira maaş alıyor.) Biz Sakarya Muharebesinde 140.000 mermi harcadık… sayısız cephane yaktık…” ⁽¹⁾

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 14 (29.10.1921 / 1.12.1921) (TBMM Matbaası 1958 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, Hafi İçtima; 101, Celse: 1 Hafidir (Gizlidir) (TBMM Gizli Celse Zabıtları II – Sf. 392-398) kitabından birebir alınmıştır.

BAKKA’IN YORUMU ⁽¹⁾ (1996): Bu savaşın finansman kaynağı çok önemli. Bu konuda çok az bilgi var. Refet Paşa’nın İngilizlerden silah aldım dediği doğrudur. İstanbul’da telgrafla malzeme isterim dediği tam yetkili ve haysiyetli adam veya adamlar kimlerdir? İngilizler olabilir mi? Bence mümkün. Bunlar Osmanlı Devleti mensupları olabilir.