Bilgi Bakkalı

27 Eylül 1338 (1922) tarihinde İçtima: 109. Celse: 3, Reisisâni Vekili Musa Kâzım Efendi.  

Kurtarılan Yerler İçin Hükûmet İstiklâl Mahkemesi Encümen (Komisyon) İse Seyyar Mahkeme İstiyor

Hüseyin Avni; “-.. Riyâset (Meclis Başkanlığı) bütçesini tetkik edecek olursanız geçen seneki İstiklâl Mahkemesi masarifi (masrafları, harcamaları) elli bin lira olmuştur. Elli bin lira daha paranız varsa adliye teşkilâtını daha süratli yapıp gönderiniz. Ve icraatınızı daha seri ve daha evvel yaptırınız. (Bravo sesleri) ..İşleri daha seri yapmak için fevkalâde tedhiş (şiddet uygulaması) yapmanın mânâsı yoktur, tedhişe ihtiyaç yoktur!  .. Efendiler! Tedâbir-i fevkalâde (olağanüstü tedbirler) tedhiş (şiddet uygulaması) içindir, bu, budur. Başka birşey değildir.”  Sf.200

Hakkı Hâmi Bey de karşı çıkıyor Trabzon Mebusu Hafız Mehmet ise dünyada hem hâkim hem de Mebus yoktur bir tek Rusya’nın Çeka’sında vardır diyor.

…  Veli Bey (Burdur); “-.. düşmanla müştereken (ortaklaşa) icrayı habaset etmiş (pislik yapmış) kimseler olduğunda ısrar etmek vatana hizmet değildir!” (Şiddetli alkışlar)

Emir Paşa (Sivas); “-İstiklâl Mahkemelerine artık katiyen (kesinlikle) ihtiyaç kalmamıştır.”

Mehmet Şükrü (Karahisarısahip) (1926 yılında bir İstiklâl Mahkemesi kararı sonucu idam edildi) ; “- Afyonda hainlik etmiş 3-4 kişidir, oysa tutuklu 200 kişidir. Onun için ben İstiklâl Mahkemelerini istiyorum böyle fevkalade (olağanüstü) hal mahkemesi istemiyorum. .. Bugün poliste öyle bir zihniyet vardır ki; memleket dâhilinde kalanların hepsi haindir, cânidir zannediyor. .. fakat eğer İstiklâl Mahkemesi gidip halka zulüm yapacaksa .. böyle tedhiş ve tazyik (şiddet uygulamak ve baskı) yapmak muvâfık (uygun) değildir. Bazı gayri hâkimler (hâkim olmayanlar) Yunandan önce memleketi yakıp yıkmışlardır. Bunları İstiklâl Mahkemesi ile tecziye edelim (cezalandıralım).”  Sf.214-215 

Durak Bey; “-Mücadeleye başladığımız zaman İstiklâl Mahkemesi gerekir idi. Ama şimdi bunun lüzumu yoktur. İstiklâl Mahkemesi memleketi tedhiş (terörize) ediyor. .. memlekette ne vakit kanun hakim olursa o vakit adalet tesis edilir.” 

Teklifler hakkında oylama yapıldı sonuç alınamadı. Sf. 219

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 23 (13.09.1922 / 16.10.1922)  (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 109, Celse: 1, – Sf. 200 ile 219 arası) kitabından birebir alınmıştır.