Bilgi Bakkalı

 21 Ağustos 1339 (1923) tarihinde İçtima: 7, Celse:1, Reisisani Ali Fuat Paşa

Lozan Sulh Muahedenamesi Devamı  

İkâmet ve Salahiyet-İ Adliye Hakkında Mukavele; (Yerleşimler, Adli Yetkiler Hakkında Sözleşme):

Madde 5- Diğer düvel-i akideden (Sözleşmeyi imzalayan diğer devletlerden) herhangi birinin memâlikinde (ülkesinde) usulüne tevfikân (usulüne uygun olarak) teşekkül etmiş (kurulmuş) olan ticari, sınai veya mâli şirketler .. nakliye ve sigorta şirketleri dâhil  olduğu halde .. Türkiye’de tanınacaktır. .. Şirekâtı mezkûre (zikredilen şirketler, söz konusu şirketler) teşekküllerine (kuruluşlarına), ehliyetlerine ve dava ikamesi ve def-i hakkına (dava açılması ve vazgeçilmesi hakkına) müteallik (ilişkin) bilcümle hususatta (bütün hususlarda) kanun-u millilerine tevfikan (kendi milli kanunlarına uygun olarak) muamele (işlem) gösterilecektir. Mezkûr şirketler (söz konusu şirketler) Türkiye memâlikinde teessüs edebilecekler (Türkiye’de kurulabilecekler) ve teşekkül eylemiş (kurulmuş) oldukları memleket tebaası (vatandaşı) tarafından icra edilecek (yapılacak) olan ve mezkûr memalikte (söz konusu memleketlerde) milli şirketlere memnu (yasak) olmayan her türlü ticaret ve sanatları icra eyleyecekledir. .. Şirekâtı mezkûre (bu şirketler), kavanin ve nizamat-ı memlekete (memleketin kanun ve yönetmeliklerine) tevfik-i hareket eyleyerek (uygun hareket ederek) her türlü emval-i menkûleyi (her türlü menkul değerleri) ihraz (kazanma), tasarruf (biriktirme) ve devir ve füruht (devretme ve vaz geçme) hakkına mâlik (sahip)olacaklardır. Şirketin ifayı muamele edebilmesi (işlem yapabilmesi) için lâzım olan emvâl-i gayrimenkule (gayrimenkul değerler) hakkında dahi aynı hüküm cari (geçerli) olacak ise de bu ahvalde (hallerde) emval-i gayrimenkule ihrazı keyfiyeti (gayrimenkul kazanma amacı) şirketin hedef-i mahsusa teşekkülü olmamak mukarrerdir (Şirketin gayrimenkul kazanmak gibi bir özel amacı olmaması şartıyla gayrimenkul alabilecekleri kararlaştırılmıştır.)   

  Madde 6- (Yukarıda bahsedilen şirket yetkilileri askerlikten ve bedelden muaf olacaklardır.)  ..menfaat-i ammeye (kamu yararına) müstenit olduğu (dayandığı) kanunen mütehakkak (hak edilmiş) bir sebep bulunmadıkça ve kendilerine evvelce muhik (hak edilmiş) tazminat verilmedikçe tebaayı mezkûrenin (belirtilen vatandaşların) emvâli (malları) istimlâk olunamayacak (kamulaştırılamayacak)…. Sf.162, 163 

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 30 (11.08.1923 / 8.09.1923) (TBMM Matbaası 1961 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 7, Celse: 1, – Sf. 162, 163) kitabından birebir alınmıştır.