4 Mart 1341 (1925) tarihinde İçtima: 69, Celse:1, Reis Kâzım Paşa
İsmet Paşa’nın Başbakan Olması:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyaseti Celile’sine 3.3.1341 (1925) tarihli tezkereye zeyildir (ektir).
Teşkilâtı Esasiye Kanunu’nun (1924 Anayasasının) maddei mahsusası (özel maddesi) mucibince (gereğince) Başvekâlete Malatya Mebusu İsmet Paşa Hazretleri intihap olunmuştur (seçilmiştir). Müşarünileyhin (söz konusu kişinin) intihap eylediği (seçtiği) diğer vekillerin esamisi (isimleri) berveçhiâtidir (aşağıdadır). Heyeti umumiyesi Meclisi Âli’nin tasvibine (onayına) arz olunur. Efendim. Türkiye Reisicumhuru Gazi Mustafa Kemal
Başvekil: İsmet Paşa Hazretleri
Dâhiliye Vekili: Tekfurdağı Mebusu: Cemil Beyefendi
Hariciye Vekili: İzmir Mebusu Tevfik Rüştü Beyefendi
Müdafai Milliye Vekili: Kütahya Mebusu Recep Beyefendi
Adliye Vekili: İzmir Mebusu Mahmut Esat Beyefendi
Nafıa Vekili: İstanbul Mebusu Süleyman Sırrı Beyefendi
Maliye Vekili: Trabzon Mebusu Hasan Beyefendi
Ticaret Vekili: Gaziantep Mebusu Ali Cenani Beyefendi
Sıhhiye Vekili: İstanbul Mebusu Dr. Refik Beyefendi
Bahriye Vekili: Cebelibereket Mebusu İhsan Beyefendi
Maarif Vekili: İstanbul Mebusu Hamdullah Suphi Beyefendi
Ziraat Vekili: Saruhan Mebusu Sabri Beyefendi” Sf.127
Başvekil İsmet Paşa (Malatya); “…. Siyaseti dâhiliyede her şeyden evvel hadisatı ahirenin (geçen olayların) sürat ve şiddetle itfası (söndürülmesi) ve memleketin maddeten ve manen ifsattan vikayesi (fesattan korunması), umumî huzur ve sükûnun muhafazası ve herhalde devlet nüfuzunun (saygınlığının) teyit ve tarsini (onaylanıp güçlenmesi) için seri, müessir tedabiri mahsusa (etkili özel tedbirler) ittihazını iltizam ediyoruz (alınmasını lüzumlu görüyoruz).” (Alkışlar.)
Ali Fuat Paşa (Ankara); “… Milleti huzur ve sükûna mazhar etmedikçe (kavuşturmadıkça), idarede istikrarı temin eylemedikçe, refah ve terakki (gelişme) cümlenizce malûm olduğu üzere muhal (hayal) olur. İsyanlar, irticalar, tenkil (ortadan kaldırılmalı) ve asiler, mürteciler (gericiler) tedip olunmalıdır (cezalandırılmalıdır). Buna şüphe yoktur. Ancak milletin hukuku tabiiyesini ve hürriyetini tahdit ve tazyik edecek (sınırlayacak ve baskılayacak) tedbirlere (önlemlere) de idare makinesinde yer verilmemesini rica ederim. Malûm olduğu üzere hükümetlerin hikmeti vücudu (varlık sebebi), yalnız ve yalnız milletin hukukuna riayet etmek ve ettirmek, vicdanlarda huzur ve sükûn vücuda getirmektir. Biz, Fethi Bey Hükümetinin çekilmesini, bu esas ile kabili telif (bu esas ile açıklanabilir) görmüyoruz. Hükümetin tebeddülünü (değişmesini) mucip sebep (icap ettiren sebep) ne ise muvacehei millette (milletin önünde, milletin huzurunda) alenen münakaşa edilmedikçe maatteessüf İsmet Paşa Hükümetine itimat edemeyeceğiz (güvenoyu veremeyeceğiz).” (Tabiî sesleri.)
Başvekil İsmet Paşa (Malatya); “.. Memleketin ifsattan vikayesi (fesatlıklardan temizlenmesi), huzur ve sükûnun muhafazası için, seri ve müessir (hızlı ve etkili) tedabiri mahsusa (özel tedbirler) ittihazını iltizam ediyoruz (alınmasını gerekli görüyoruz). Bu, sarahaten (açıklıkla) mevzubahis (söz konusu) olmuştur. Bu noktai nazarın (bakış açısının) memleketin ekseriyeti meşruasına (çoğunluğun haklı bulmasına) iktiran ettiği (dayandığı) kanaatindeyiz. Meclisi Âli bu kanaati izhar buyurursa (açıklarsa), programımızda kabul ettiğimiz veçhile (gibi), memlekette yalnız hadisatın itfasını (olayların söndürülmesini) değil, bütün memlekette hadisatı muhtemeleye (muhtemel olaylara) karşı behemehâl (her hâlükârda, derhal) seri ve müessir tedabiri mahsusa (özel hızlı ve etkili tedbirleri) alacağız…”(Bravo sesleri, alkışlar.) Sf.127
Hükümet 153 evet 27 hayır oyu alıyor.
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 45 (27.02.1925 / 17.03.1925) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 2, İçtima; 69, Celse: 1, – Sf. 127, 128) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın