Koçgiri Aşireti lideri Haydar Bey 2.000 kişilik bir kuvvetle 23 Nisan 1920’de, Erzincan ile Pilemori (Pülümür) istikametinden, Dersim kuvvetlerine iltihak üzere yola çıkmıştı. Haydar Bey’in komutasında bulunan kuvvetlerden Osmanlı hükümeti tedirgindi. Kürt aşiret lideri Haydar Bey’in kuvvetleri doğuya ilerledikçe, onun güçlerini arkadan takip ediyorlardı. Haydar Bey’in güçleri Erzincan’ın kuzeyinden geçerek Kureşan aşireti dâhiline yerleştiler. Haydar Bey’in planı; Kureşan (1) ile Balaban aşireti arasından Pülümür ile Tercan geçidini aşarak Dersim’e ulaşmaktı. Aile efradını (fertlerini) Dersim’e bıraktıktan sonra buradan alacağı taze kuvvetlerle yeniden Koçgiri’ye dönmekti. Fakat bu güçler Dersim’e girdiklerinde Erzincan’daki Türk paşasından rüşvet alan Kor Paşo tarafından engellendiler. Kor Paşo’nun, Osmanlı Hükümetinden alıp Haydar Bey’in Güçlerini engellemeleri nedeniyle Haydar Bey’in güçleri geri dönerek, Türk kuvvetleri ile çarpışa çarpışa Koçgiri dağlarına çekildiler. Koçgiri’nin tüm cephelerinde harp bütün şiddetiyle devam etmekteydi. Karadenizli Topal Osman’ın çetelerinin estirdiği vahşet ise had safhasındaydı. Türk kuvvetleri dağlar arasındaki vadilerle mağaralara sığınıyorlardı. Koçgiri’li Kürk aşiret lideri Haydar’ın ailesiyle çocukları Türk kuvvetleri tarafından esir alınarak Sivas’a getirildiler. Kurmeşan, Canbegan ve Şadan aşiretlerinden Türk kuvvetlerine teslim olanlar, hükümet birlikleri tarafından toplanarak imha edilmişlerdi. Teslim olmayanlarsa Türk ordu birliklerine karşı çarpışmaya devam ediyorlardı. Türk ordusu komutanı Nurettin Paşa, Haydar Bey’i ele geçirmek amacıyla Sivas Beylerinden bazılarını Zara’ya getirerek, Harp sahasında Haydar Beyle bir mülakat yaptırmıştı. Sivas beyleri Haydar Beyi birçok vaatlerle kandırarak ordu merkezine götürmüşlerdi. Bin kişilik silahlı gücüyle birlikte Türk ordu komutanlarına teslim olan Haydar Beyin komutasında bulunan kuvvetlerden 400 kadarı Sivas hapishanesine gönderilmiş, geriye kalan 600 kişi de batıdaki vilayetlere sevk bahanesiyle katledilmişlerdi. Sivas’taki beylerin hıyaneti üzerine Koçgiri’de bulunan Dersim kuvvetleri Dersim’e sığınma kararı almışlardı. Haydar Beyin yerine Koçgiri aşiretini Mahmut Bey idare etmekteydi. Alişer ile diğer komutanlardan Veteriner Dr. Yzb. Nuri, Sabri, Ciqiz Mehmet Ali Tarbazlı Meme, Qimil Aziz, Dilo, Paşo ve Abas gibi komutanlarda, komutaları altında bulunan güçlerle Divriği, Kuruçay ve Arapgir dağlarında harp ede ede Dersim’e iltihaka (katılmaya) mecbur kalmışlardı.
Alıntı; Koçgiri İsyanı – İnternet (Ocak 2010 – Sf. 9) internet sayfasından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (2010); Kureşan Aşireti, Kemal Kılıçdaroğlu’nun mensubu olduğu aşirettir.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın