Bilgi Bakkalı

Abrevaya’nın Betty Ross adındaki İngiliz gazeteciye verdiği demecin Yeni Asır’da yayınlanan Türkçe çevirisinin tam metni şöyleydi:

Fransızca olarak, “Türkiye’de hiçbir vakit, ne dinî ve ne de İktisadî Yahudi aleyhtarlığı olmamıştır” diyerek, söze başladı ve devam ederek, “sureti umumiyede, Yahudi aleyhtarlığı hissi bu iki kaynağın birisinden veya her ikisinden doğan bir his gençlikten ileri gelir fakat burada böyle bir his asla görülmemiştir” dedi. 

“Cumhur Reisimiz Kamâl Atatürk, tam bir “liberal”dir. O vicdan hürriyetine hürmetkârdır. Fertlerin ayrı ayrı din ve mezhepleriyle meşgul olmaz.” Sf.166

Yahudiler ekalliyet hukuku mütalebatında (talebinde) bulunmadılar. Çünkü hükümete yüksek itimatları vardır. Sf. 167

Bu sözlere cevaben ben şöyle bir sual sordum: “Pekiyi, nasıl oluyor da, Yahudilerin hükümet mevkilerine geldikleri görülmüyor?”

“Evet, Yahudiler hiçbir vakit siyaset ve idare kariyerlerine fazla meyil (eğilim) göstermemişlerdir; Hayatlarını tercihan sınaî ve ticaret faaliyetlerine tahsis etmişlerdir.” Sf. 167

“Evet. Trakya’da bazı münferit eşhas halkı kışkırtmak suretiyle bir Yahudi aleyhtarlığı hareketi doğurmak istemişlerdi. Fakat büyük bir ciddiyet ve süratle hareket etmesini bilen hükümet, en doğru tahkikatın yapılması için, hadise mahalline Cumhuriyetin Dâhiliye Vekil’ini yolladı. Vekilin hadise etrafında neşretmiş olduğu rapor adaletteki bitaraflığın şaheseridir.” Sf. 168

“Neyçin? Çünkü İslam dinindeki Türkler olsun, Musevi olan Türkler olsun, her ikisi de kendi din itikat ve mezheplerine son derece bağlıdırlar. Sf. 169

Dr. Abrevaya şu son sözleri ilave ediyordu;

“Şayet zamanla, Yahudiler diğer ırklarla, aralarında erimek yolu ile kaynaşacak olsalar bile, bu kaynaşma ve erime ancak sözde kalır. Zira Yahudi ırkı hiçbir gün tamamen yok olamaz. Yahudi dehası ve “esprit”si her zaman yaşayacaktır. İster bize Türk desinler, ister Çekoslovak veya İtalyan. Sf. 172

Alıntı; Devlet’in Yahudileri ve “Öteki” Yahudi – Rıfat N. Bali, (İletişim Yayınları, 1. Baskı 2004 – Sf. 166 ile 172 arası) kitabından birebir alınmıştır.