Bilgi Bakkalı

1-İncinme / gözetme: bağlanma sistemlerine sahip memeliler olarak geçirdiğimiz uzun evrimle ilişkilidir ve başkalarının acısını hissetmeyi (ve bundan hoşlanmamayı) sağlayan bir yetidir. İyilik, yufka yüreklilik ve duygusal destek gibi ahlaki erdemlerin temelinde yatan şey budur. Sf. 301

2.Hakkaniyet / karşılıklılık: “Sen beni kollarsan, ben de seni kollarım,” anlayışıyla karşılıklı fedakâr olmayı getiren evrim süreciyle ilişkilidir. Bunun zamanla haklı ve haksız alışverişlere ilişkin içtenlikli doğru ve yanlış duyularına dönüşmesi, adalet, hak ve bireysel özerklik gibi siyasal ideallere varmayı getiren bir temeldir. Sf. 301

3.Grup kimliği / sadakat: değişen koalisyonlar oluşturma yeteneğine sahip bir kabile türü olarak yaşadığımız uzun tarihle ilişkilidir. Aynı kabileden olduğumuz kişilerle grup kimliğine dayalı dostluk kurmamız, başka bir kabileden olan kişilere karşı gruplar arası husumet beslememiz evrimle kazanılan bir yatkınlıktır. Bu temel bir kabile içinde “kardeşçe birlik” etkisini doğurur ve gruba yönelik yurtseverlik ve özveri gibi erdemlere dayanak oluşturur. Sf. 301

4.Otorite / saygı: hiyerarşik sosyal etkileşimlere dayanan uzun süreli primat tarihimizle şekillenmiştir. Otoriteye boyun eğmemiz, liderlere ve uzmanlara saygı göstermemiz, sosyal konumu bizden yüksek kişilerin kurallarına ve buyruklarına uymamız evrimle kazanılan doğal bir eğilimdir. Bu temel meşru otoriteye ve geleneklere saygıyı da kapsamak üzere önderlik ve takipçilik gibi erdemlere dayanak oluşturur. Sf. 301, 302

5.Saflık / kutsallık: tiksinti ve kirlilik psikolojisiyle şekillenmiştir. Temiz şeylere yönelmemiz ve kirli şeylerden uzak durmamız evrimle kazanılan duygulardır. Bu temel şehvetten daha uzak, daha yüce ve soylu yaşama çabasına dönük dinsel anlayışlara dayanak oluşturur ve bedenin ahlaka aykırı uğraşlarla ve kirletici şeylerle kutsallığı bozulabilecek bir tapınak olduğu inancını öne çıkarır. Sf. 302

Alıntı; İnanan Beyin – Michael Shermer, Türkçesi; Nurettin Elhüseyni (çok kötü), (Alfa Yayınları,  2. Baskı Ocak 2015 – Sf. 301, 302) kitabından birebir alınmıştır.