Bilgi Bakkalı
Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.
Kategori: Kürtler
-
Şeyh Sâîd, yeni kurulan rejim hakkında fetvasını vermiş ve kıyam (ayaklanma) kararı almıştır. Şeyh Sâîd eve döner ve 2 Ocak 1925’te hanımına durumu izah ederek evden ayrılacağını ve devlete karşı ayaklanacağını söyleyince hânımı karşı çıkar: “Bey bey! Bizi bırakıp da nereye gidiyorsun? Sen gidersen bizim namusumuzu kim koruyacak? Bizim namusumuzu hiç düşünmez misin?” Ama Şeyh…
-
1924 yılı ilkbaharında Zûlkarneyn (Bitlis) eski milletvekili Yusuf Ziyâ, Kalikala (Erzurum)’ya gidip Hâlid-i Cibrî’nin (Cibranlı Halit’in) evinde bir hafta misafir olur. Verilen bir kararla aşiretlerin de yardımıyla bu yeni çizgiye ortak bir “dur!” demenin imkânı araştırılacaktı. Şeyh Sâîd, yeni rejimin bu anti – İslâmî yapısından hiç hoşnut değildi. O, karşı koymayı her zaman için düşünmüştü.…
-
1865 yılında, Mezra (Elâzığ) ili Palo (Palu) ilçesinde Şeyh Mahmud Efendi’nin bir oğlu olur. Adını “Mûhâmmed Sâîd” koyarlar. İşte bu çocuk, İslâmî serhıldanın rehberi Şeyh Sâîd’dir. Mûhâmmed Sâîd, daha sonra babası Şeyh Mahmud Efendi tarafından Kalikala (Erzurum)’nın Hınıs ilçesine yerleştirilip ikâmet ettirilmiş, burada medrese tahsili görmeye ve fıkıh, tefsir ve hâdis dersleri almaya başlamıştır. Halkın…
-
Yıl 1640… Yer Amed (Diyarbakır)’e bağlı Bismil ilçesinin Çılsıtun (Kırksütun) köyü… Topyekûn bir halkın, şeyh ve mollaların önderliğinde başlattığı İslâmî direniş dalgasını kırmak için IV. Murad’ın verdiği emir (ferman) yerine getirilir ve Çılsıtun başta olmak üzere Bismil’in köyleri katliâma uğrar. Canını kurtarabilen birkaç çocuk ve kadından başka, herkesin canına kastedilir. Köyler boşaltılıp yıkılır ve köy…
-
Daha sonra gelen Sokullu Devri (1566 – 1579)’nde siyasal bağlamda önemli bir hâdise çıkmaz; ancak bu dönemde Kürdistan’daki şeyhler, mollalar ve halk arasında sürekli bir huzursuzluk yaşanır. Kürtler, bu devirde Osmanlı Devleti’nden nefret eder duruma gelirler. Bunun sebebi, Sarı Selim’in içkiye ve III. Murat’ın da kadına olan aşırı derecedeki düşkünlüğüdür. Alıntı; Şeyh Sait İsyanı –…
-
Yavuz Selim zamanında doruk noktaya ulaşan mezhepçi yönetim, 1520 yılında tahta geçen Kanunî Sultan Süleyman tarafından devam ettirildi ve Kanunî, saltanatının yedinci yılında kendisine karşı Şiî bir isyanın oluşmasına engel olamadı. 1527 yılında Kalenderoğlu, Yavuz zamanından beri sinmiş olan Şiileri etrafında topladı. Kanunî tarafından idâm edilip dirliği dağıtılan Gırgûm (Kahramanmaraş) Beylerbeyi Dulkadiroğlu Ali Bey taraftarları…
-
XV. yy’da ve XVI. asrın başlarında, Kürdistan İslâm toprakları, İran – Safevî Şâhlık devletinin egemenliği altındaydı. Yavuz Sultan Selim’in 1512 yılında tahta geçmesiyle beraber Osmanlılar, tamamen bir “siyaset-i şarkîyye” (doğu siyaseti) izlemeye başlamış ve bütün uğraşılarını Doğu üzerinde yoğunlaştırmışlardır. Tahta çıktıktan hemen iki yıl sonra Yavuz Sultan Selim, ilk seferini, mezhebî gerekçelerle İran üzerine yapar.…
-
1623 yılında, IV. Murad’ın tahta geçişiyle beraber, Kürdistan, yeni bir sosyo – politik sürecin içine girer. IV. Murad, sert yöntemlerle ilk başta isyancıları itaat altına alır. Kendisi tiryaki derecesinde içki müptelâsı olduğu halde IV. Murad, memlekette içkiyi, tütünü ve sigarayı yasaklar, gece sokağa çıkma yasağı getirir. Devrin bilginlerine raporlar hazırlattırır. IV. Murad, Revan Seferi neticesinde…
-
“Ben, idâresi altındaki memlekette içkiyi yasaklayıp, kendisi sarayında içki içen adama bi’at etmem!” Bu sözler, Amed (Diyarbakır) ilinin Bismil ilçesine bağlı Çılsıtun (Kırksütun) köyünden mümtaz ve saygın bir şahsiyet olan Şeyh Kâsım-i Haşim’e ait… 1640 yılında, Osmanlı Padişahı IV. Murad’a söylenmiştir. İlmi, takvası ve dinî önderliğiyle nam salmış olan Şeyh Kâsım, bir başka âlim olan…
-
Ermenilerde kirveye çok değer verilir, yakın akraba olarak görülürdü. Ermenicede kirveye “gınınunka hayr” deriz; Türkçesi “vaftiz babası” dır aslında. Alıntı; Serkis Bu Toprakları Sevmişti – Faruk Bildirici, (Doğan Kitap 3. Baskı Kasım 2008 – Sf. 83) kitabından birebir alınmıştır.
-
Zazaların nüfusu anadil temelinde yaklaşık 1 milyon olarak tahmin edilmektedir. Zazaların yarıya yakını alevi, diğer kısmı Sünni’dir. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 247) kitabından birebir alınmıştır.
-
1926-1930 Ağrı İsyanını yönetmiş Kürt Milliyetçisi İhsan Nuri’nin “Kürtlerin Kökeni” isimli kitabı vardır. İhsan Nuri 1925 Şeyh Sait isyanında Türk ordusunda yüzbaşı iken maiyeti ile birlikte isyancılara katılmış bir Kürt’tür. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 180) kitabından birebir alınmıştır.
-
Kürtler İslam dinini, Türklerden yaklaşık 300 sene önce kabul etmişlerdir. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 178) kitabından birebir alınmıştır.
-
Birçok Kürt araştırmacı Kürtlerin tarihteki yerini pekiştirmek için 1171-1252 yılları arasında Mısır ve dolaylarında hüküm sürmüş Eyyubi Devlet’ini Kürt devleti sayarlar. 1576’da Kürtlerin ilk tarihini yazan Bitlis Emiri Şeref Han’a göre de Eyyubiler bir Kürt devletidir. .. Eyyubi Devletinde yerli halk Arap’tır. Orduda ise Türkler Kürtlere nazaran çoğunluğu teşkil etmektedir. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı –…
-
Kürtçedeki birçok harfin Türkçede olmaması (w, x, q, û, î, ê, x, h) buna karşılık Türkçedeki bazı harflerin Kürtçede olmamasıdır (ı, ö, ü, ğ) Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 221) kitabından birebir alınmıştır.
-
Etik bakış, dışarıdaki bir gurubun bir başka gurubu tanımlamasıdır. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 6) kitabından birebir alınmıştır.
-
Mehmet Şerif Fırat gibi Zazalıkta, Zazaların Türk olduğunda direnen önder ve yazarlar öldürülmüştür. (1) Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 6) kitabından birebir alınmıştır. BAKKAL’IN NOTU (1) (2008); Doğu İlleri ve Varto Tarihi adlı kitabında Zazalarla ilgili bu iddia var. Bu kitabı yazdıktan bir hafta sonra öldürülmüş. Faili…
-
1847 yılında Bedirhan Bey liderliğinde gelişen Kürt isyanında, Ermeniler Osmanlı’nın yanında yer almışlar, Vasparukyan Ermenileri, Cezire’de Bedirhan’ı sıkıştırıp isyanın bitmesini sağlamışlardır. Bu isyan öncesinde Kürtleri Osmanlı’ya şikâyet eden Ermeni Patriark Matteas şöyle yazıyordu: “Van bölgesinin ahalisi, artık Kürtlerin (Marların) sebep oldukları eziyetlere dayanamayacaklarına kanaat getirerek kitle halinde Rusya’ya göç etmeye karar vermişlerdir.” Alıntı; Türkiye’nin Etnik…
-
Emik bakış, bir gurubun kendi kimliği ile ilgili kendi tanımıdır, kendini “ne”, “kim” olarak gördüğüdür. Emik bakışta etnikliğin ölçütü, tamamen gurubun kendi kabulüdür. Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 4) kitabından birebir alınmıştır.
Bilgi Bakkalı 