1847 yılında Bedirhan Bey liderliğinde gelişen Kürt isyanında, Ermeniler Osmanlı’nın yanında yer almışlar, Vasparukyan Ermenileri, Cezire’de Bedirhan’ı sıkıştırıp isyanın bitmesini sağlamışlardır. Bu isyan öncesinde Kürtleri Osmanlı’ya şikâyet eden Ermeni Patriark Matteas şöyle yazıyordu:
“Van bölgesinin ahalisi, artık Kürtlerin (Marların) sebep oldukları eziyetlere dayanamayacaklarına kanaat getirerek kitle halinde Rusya’ya göç etmeye karar vermişlerdir.”
Alıntı; Türkiye’nin Etnik Yapısı – Ali Tayyar Önder, (Fark Yayınevi 32. Baskı- Sf. 178) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN YORUMU (2008); 1847 Yılına kadar Ermeniler sadık bir millet. Eşitsiz gelişme durumu, yani Ermenilerin Kürtlere oranla zenginleşmiş olmaları ve bunun sonucunda çıkan çatışmalarda Abdülhamit’in Kürtleri desteklemesi, Hamidiye alayları vs. Ermenileri rahatsız ediyor. Diğer taraftan İngiltere ve Rusya Ermenileri bağımsızlık için cesaretlendiriyor. Ermenileri bizden kopartan ekonomik süreci başlatan ekonomik sebep: yeniçeri ocağının ortadan kaldırılması sonucu, Müslüman: Türk, Arap ve Kürtlerin askerlik gibi gayri ekonomik işlerde istihdamı sonucu fakirleşmeleri ve cahil kalmaları, gayrimüslimlerin ise sanat ve ticaretle uğraşarak zenginleşmeleri sonucu ortaya çıkan eşitsiz gelişme durumunun yarattığı gerginlik ve bu ekonomik gerçeği göremediği için hatalı siyasi süreci başlatan, Osmanlı devletinin en reformatör padişahı olan İkinci Abdülhamit’tir.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın