Bilgi Bakkalı

“-Çok iyi hatırlarsınız ki, o devirlerde, arkadaşlar meşru biçimde kazanç sağlasınlar düşüncesi vardı. Bütün Mebus arkadaşlar böyle düşünüyorlardı. Bir kısmı şirket temsilcisi, komisyoncusu falan olmuş, bir kısmı da ticaretle meşgul olmuştu.”

(Yıllarca İstiklâl Mahkemesinde görev yapan, Topçu İhsan, şimdi, BMM’de oluşan adliye ve Anayasa Komisyonlarından seçilmiş 40 kişilik heyetin huzurunda. Komisyon Başkanı, Hâkimiyeti Milliye Gazetesinde görev yapan Yunus Nadi Bey, Yazıcı Giresun Mebusu Hakkı Tarık Bey. Reis, olayı anlatmasını söylüyor;) 

“-Affınıza sığınarak arza mecburum ki .. Araştırmayı yapmakta olan bu Komisyon Başkanı Beyefendi, hakkımda böyle bir teşebbüse geçildiğini, benim bile haberim olmadığı bir günde suçlu olduğum sonucuna varmış olarak, Gazeteleri ile ve imzaları altında yazdıkları makalelerle beni bütün milletime suçlu olarak teşhir etmiştir ve yine bu komisyonun mazbata muharriri (zabıt kâtibi, tutanak yazıcısı) olan beyefendi de aynı şekilde gazeteleriyle beni teşhir ve rezil etmede adeta reis beyefendi ile yarışa kalkışmıştır. Ben, bir yandan bunları görür, bir yandan da bana düşmanlık yönelten zatın (Yani İsmet Paşa’nın) bugünkü nüfuz ve kudretini göz önüne getirirsem, haklı olarak endişe etmekte haklı görülmez miyim? … Bana husumet yönelten zatın bu günkü nüfuzu ve kudreti beni tedhiş etmektedir. (aşırı derecede korkutmaktadır).   Efendiler! Damat Ferit’e suikast meselesinden dolayı İstanbul Hükûmeti tarafından idama mahkûm edilince kaçtım. Ankara’ya geldim. Mebus oldum.  Ankara İstiklâl Mahkemesi Başkanı oldum. Zafere kadar İstiklâl Mahkemesinde vatani görevimi yaptım. Ufak tefek ticaret işleriyle de uğraştım.”    Komisyon Başkanı; “-İstiklâl Mahkemesi Başkanı olarak bulunurken herhangi bir ticari işlem için herhangi bir adamla anlaştınız mı?”  

Topçu İhsan; “-Çok iyi hatırlarsınız ki, o devirlerde, arkadaşlar meşru biçimde kazanç sağlasınlar düşüncesi vardı. Bütün Mebus arkadaşlar böyle düşünüyorlardı. Bir kısmı şirket temsilcisi, komisyoncusu falan olmuş, bir kısmı da ticaretle meşgul olmuştu. ..İttihat ve Terakki komitesinin fedailerinden, kalçasına bir kurşun yemişti. Enver Paşa’nın da eniştesi olacak. İşte Dr. Fikret Bey bu zatı bana tanıştırdı. Nazım Bey, Hükûmetin bazı demiryolu malzemesi alacağını duymuş, bir fabrika temsilciliği de olduğundan bunları hükümete vermek istiyormuş. Hükümete sözünü geçirecek nüfuz sahibi bir adam arıyormuş.  Dr. Fikret Bey ile beraber nüfuz sahibi bir adamım, bunu göz önüne alarak ben de bu konuda çalışacak olursam kârdan bana da hisse vereceklerini söylediler. Bu şekilde aramızda bir anlaşma oldu, fakat o kadarla kaldı. Bu sırada herkes cayır cayır para kazanıyordu.“

Alıntı: Siyasi Dargınlıklar (Serbest Fırka Nasıl Kuruldu, Nasıl Kapatıldı?) IV – Feridun Kandemir (Ekicigil Tarih Serisi 1955 – Sf. 16 ile 20 arası) kitabından birebir alınmıştır.