19 Mart 1921 (1337) tarihinde 9. İçtima 2. Celse, Reisi Sâni Vekili Hasan Fehmi Bey
İstiklal Mahkemesi Adına İzahatlar;
Kastamonu İstiklal Mahkemesi Reisi Saruhan Mebusu Refik Şevket Bey; “-…beş ay zarfında, bunun içerisine asker firarileri de dâhil olmak üzere 823 kişiyi muhakeme ettik. .. bütün astıklarımız 9 kişidir, dördü eşkıya, ikisi casus ki biri Müslüman biri Hıristiyan, beş tane de asker firarisi asılmıştır. Bu asılan asker firarilerine tekrar kaçarsan idam ederiz dediğimiz halde kaçmışlardır. … Her hafta, her on beş günde bir Meclisi Âli’nize yaptığımız işler hakkında bir cetvel veriyorduk, onların burada okunması lâzım geliyordu, okunmamış.” Sf.152
Samsun İstiklal Mahkemesi Başkanı Mustafa Necati Bey (Saruhan); “- Yüz altmış dava açılmış… 13 idam… asker firarisi yor. Eşkıyalıkla çok uğraştık….”
Mustafa Necati Bey (Saruhan); “-Rumlardan yakalananlar, yetmiş bin lira vererek yakayı kurtarmışlar. Bunu da söyle de heyet anlasın!” (Bu soruya hiç cevap gelmiyor.) Sf.156
Eskişehir İstiklâl Mahkemesi Başkanı Rasih Efendi (Antalya); “-Bu bölgede İstanbul’dan gelen çok sayıda casus ile karşılaşıyorduk. Kuvayı İnzibatiye’ye mensup (İstanbul Hükümetinin Kuvayı Milliyeye karşı oluşturduğu kuvvetler) kişilerden 12, Hıyaneti harbiye, casusluk, propaganda dan 141, firar sırasında eşkıyalıktan 24 kişi.” Sf.157
Konya İstiklâl Mahkemesi Reisi Osman Nuri (Bursa); “Beş yüzü aşkın karar verdik.” (Konya isyanı hakkına bilgi veriyor idamlar hakkında bilgi yok)
6. Ocak.1921 Tarihli İçtimadan Alıntı;
Vehbi Efendi (Konya); (İstiklâl mahkemelerinin uygulamalarını kastederek) “- …Osman Bey’in Ilgın’da (Konya’nın kazası), yalnız ufak bir kazada, 291 kişi asmış olduğundan mesulsünüz efendiler.”
Mehmet Şükrü Bey; “-….Hiçbir mahkemenin mahkûm etmediği binlerce insan asılmıştır. Bunun mesulü sizsiniz .. ben de dâhilim… Osman Bey Ilgın’da bilâmuhâkeme getirmiş, koyun gibi insanları boğazlatmıştır. Bunun Hakkında ne yaptık? Çağırıldı da ne oldu bu adam? Yine bir Fırka kumandanı oldu!”
Pozantı İstiklâl Mahkemesi Reisi Atıf Bey (Bayazıt); (Üç adet asker firarisi, iki eşkıya ve iki casus idam etmişler.) Sf. 162
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 09 (1.03.1921 / 23.04.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 9, Celse: 2, – Sf. ile arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (2016): Osman Nuri Bey (Özpay) Doğum yeri ve tarihi: İstanbul – 1878 Baba ve annesinin adı: Abdi – Feride Tahsili ve bildiği yabancı diller: İstanbul Hukuk Mektebi Mesleği ve yaptığı görevler: Dava Vekili – İl Genel Meclis Üyesi ve Meclis 2. Başkanı, Baro Başkanı, Sivas Kongresi Bursa Temsilcisi – Osmanlı Meclis-i Mebusan IV. Dönem Bursa Mebusu – TBMM I. ve II. Dönem Bursa Milletvekili – Konya İstiklal Mahkemesi Reisi, Amasya İstiklal Mahkemesi Üyesi.
Yorum bırakın