5 Kasım 1921 (1337) tarihinde İçtima: 105. Celse:1, İkinci Reis Vekili Hasan Fehmi Beyefendi
İdarei Kura ve Nevâhi Kanunu Görüşülüyor;
Nahiyenin kuruluşu hakkındaki Madde 4- kabul edildi. Sf;70.
Madde 8- Her Osmanlı… (TBMM Hükümetine mensup her fert) bir nahiyeye mensup…. “ (Osmanlı ne demek? Her Türk demeli sadaları)
Hüseyin Avni Bey; “-Türk olmayan ne yapacaktır?”
Yusuf Kemal Bey; “-Türkiyeli demek, Türk tabiiyetini haiz demektir.”
Fevzi Efendi (Malatya); “-… yedi yüz seneden beri aba ve ecdadımız bu kelimeyle müftehirdir (iftihar eder) ve bu kelimeyle mubahat (mübahat; övünme) etmişlerdir. Osmanlı kelimesi en güzel yazılmış bir kelimedir. (Bravo sadaları, alkışlar)
Besim Atalay Bey (Kütahya); “-Osmanlı kelimesi bir millet ismi değildir. Bir kabile bir aile ismidir…. Türk ismi veyahut Türkiyeli ismi muvafıktır. (uygundur)“
Reis; “-Encümen cevap verecek mi?”
Haydar Bey (Van); “-Muvafık (uygun).”
Hüseyin Avni Bey; (1) “-.. Bu mühim meseledir. .. Fransa milletine ne diyorlar? Fransalı. Türkiye namına izafeten (adına dayanarak) devlet olmaz, hiçbir yerde bu yoktur. Türkiyeli denince her millet dâhildir. “TBMM Hükümetine mensup” dolambaçlı bir isimdir. Bu isim Türkiye Devletidir. Türkiye tabiiyetini haiz olan her kimse Türkiyelidir. .. Yarın TBMM’nin ismi değişebilir. .. Fakat Türkiye ismi değişmez.”
Hüseyin Avni Bey’in bu takriri kabul edilmedi. Bu madde geçildi. Sf. 72
Madde 9 ve 10 kabul edildi. Madde 11’de seçmen yaşı hükmü var o görüşülüyor; 18 yaşını ikmal edenler seçmen oluyor. Sf. 74, 78
Madde 12- Seçilme şartları ile ilgili madde görüşülüyor:
Durak Bey; “-Köylerde okul yok hoca yok ama köylülerin bazıları hususi (özel) hocalar tutarlar ve çocuklarına bizim gösterdiğimiz tahsili iptidaiden (ilköğretimden) çok fazla derecede tahsil gösterirler.”
Resul Bey (Bitlis); “-..Bugün Bitlis bir vilâyet merkezi olduğu halde bir mektebi iptidaisi (ilkokulu) yoktur.”
Seçilme yaşını 25 yapalım diyorlar.
Vehbi Bey (Karesi); “-Biz halka tabii hakkı olan seçim hakkını verelim. Belki 2-3 seçim mütegallibenin (zorbaların) eline düşer ama sonra doğruyu yapar. Zaten bu hakkı ne zaman versek ki bu 2-3 seçim böyle olacak. İlk mektep mezunu yerine okur-yazar şartı koyalım.”
Encümen tamam diyor. Sf. 87
12 Madde Encümene gitti.
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 14 (29.10.1921 / 1.12.1921) (TBMM Matbaası 1958 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 105, Celse: 1, – Sf. 72 ile 87 arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Bursa Mebusu Op. Emin Bey ve Bolu Mebusu Şükrü Bey “Her Türkiyeli” olsun diye, Necip Bey “Vatandaş” olsun diye, teklif veriyorlar. Hüseyin Avni Bey ise takriri (önergesi) ile ders veriyor.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın