Bilgi Bakkalı

20 Kasım 1338 (1922) tarihinde İçtima: 141, Celse:1, 2. Celse Gizli. Birinci Reis Vekili Hüseyin Avni Beyefendi

İkinci Gurup Mebuslarının Dr. Adnan Bey’den Şikâyette Bulundukları Bir Takrir Var. (Adnan Bey kendisini savunuyor ve bilerek yapmadım diyor.) Sf. 9  

2. Celse Hafidir (Gizlidir):

Refet Paşa’nın İstanbul’daki Tuhaf İşleri Gizli Celse  

Aşağıdaki Notlar; TBMM GCZ III – (Sf. 1094,1119 arası) kitabından birebir alınmıştır.

(Mebuslar soru önergesi vermiş. Konu Refet Paşa’ya verilen yetkiler. Ona İstanbul’da her türlü konuda karar verme yetkisi verilmiş. Neredeyse yasaları rafa kaldıracak kadar yetki verilmiş. Yapacak, edecek, sonuçta sadece Ankara Hükümeti’ne bilgi verecek. Rauf Bey’in anlattığı budur. Çok hararetli tartışmalar, ayak oyunları oluyor. Meclis konuyu 21 Kasımda ancak görüşebiliyor.)

Yusuf Ziya Bey (Bitlis); (Soru önergesi sahibi.) “-..Genel uygulamamızda bilhassa (hassaten, özellikle) önemli işlerimizde, kanundan çok kişilerin yaptırıcı ve etkili olduğu görüldü… Refet Paşa’ya BMM Hükûmet Mümessilliği (temsilciliği) verilmiş değil, BMM Olağanüstü Mümessilliği verilmiştir. İşte Refet Paşa’nın basına verilmiş ve altında imzası olan bildirisi “TBMM İstanbul Fevkalade (olağanüstü) Mümessili Refet” .. evet Gümrük Resmi (vergisi) hakkındaki kanunu tadil etmiş (değiştirmiş) ve tarifede pek çok indirim yapmış. …efendiler yetişir bu şans oyunu. Milletler şans ile idare edilmez, kurallarla idare edilir. (bravo sesleri) .. Efendiler, zamanı değil, bugün böyle geçsin, yarın şöyle geçsin diye çürük esaslarla gidersek, dünyanın güvenini sağlamakta zorluk çekeriz.”

Ziya Hurşit Bey (Lazistan); “-Milletin egemenliğini Yüce Meclis’te şekillendiriyoruz, bundan başka kimseyi tanımıyoruz. Saltanat Makamı’nı bile tanımıyoruz. Yani en hür hükümetler arasında bulunuyoruz. Yüce Meclis’in kararlarını en güzel bir biçimde koruyamayan İcra Vekilleri Heyetini (bakanlar kurulunu) hâlâ başımızda gezdirecek miyiz? Beni kuşkulandıran bir sorun daha var; Refet Paşa yazdığı şeylerde çeşitli imzalar kullanıyor. … Bazı emrinin altını şöyle imza etmiştir; “TBMM Başkumandanlık Mümessili.” Başkumandanlık Mümessili diye bir makam var mıdır? Refet Paşa kendisi mi kullanıyor, yoksa Bakanlar Kurulu mu vermiştir? Eğer Bakanlar Kurulu vermişse, Efendiler, iyi biliniz ki dünyanın en müthiş istibdat (baskı) saltanatını kuruyoruz. Buna kesinlikle emin olunuz !” 

Bu konudaki görüşmeler 22 Kasım’a kaldı.

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 25 (20.11.1922 / 21.12.1922) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 141, Celse: 1,- Sf. 9) Celse 2 Gizlidir: (TBMM GCZ III – Sf. 1094, 1119 arası) kitaplarından birebir alınmıştır.