Bilgi Bakkalı

 8 Kanunuevvel (Aralık) 1339 (1923) tarihinde İçtima: 64, Celse:2 ve 3 Hafidir, Reis Ali Fethi Bey

 İkinci Meclis’in ikinci gizli celsesi; İkinci Meclisin ilk gizli celsesi 20 Eylül 1923’de yapılmış.

Aşağıdaki Notlar (TBMM GCZ IV – Sf.314 ile 336) kitabından birebir alınmıştır.

İsmet Paşa Hazretleri (Başvekil) (Edirne); “Huzzarı kiram (değerli hazır olanlar, burada bulunanlar) çarşamba günü  İstanbul’un iki gazetesinde intişar eden (neşredilen, yayımlanan) iki mektubu görmüşlerdir.. (Bu mektuplar Gazi ve İsmet Paşa’ya hitaben yazılmış ve 1 Kasım 1923 Saltanatın kaldırılması kararlarına karşı çıkıyorlar diyor)  Hilafet’e Türkiye üzerinde vazifei idariye (idari görev), vazifei siyasiye (siyasi görev), vazifei dünyeviye (dünyevi görev) vermek esasını müdafaa ediyor (savunuyor). İngiliz Ağa Han ve Emir Ali imzasıyla yazılmıştır. (Sf. 314, 315,316) .. İngiliz devleti kendi adamları vasıtasıyla teşebbüs olarak (girişim olarak) memlekette hıyaneti vataniye ceraimini (vatan hainliği suçlarını, cürümlerini) tahrik ve telkin (ikna) edecek tertip (düzen) almışlardır. Bu tertibat her tarafta vardır. Rodos’ta birçok kâğıtlar basıyorlar memlekete neşrediyorlar (yayımlıyorlar). Şarkta Kürt meselesi, diğer muhtelif mesaili (çeşitli meseleleri) tahrik etmek için tertibat (düzen) alıyorlar. .. Memleketin içerisinde meşrutiyeti (Padişah ve parlamentonun birlikte yönettiği düzeni) telkin (ikna) ederek bu esas üzerinde ittifak (birliktelik) telkin etmektedir. … Cumhuriyetin hayatına ve bünyei esasiyemize (esas yapımıza) bir kasıt vardır ki bu kasıt hariçten (dışarıdan, dış güçlerden!) geliyor ve dâhilde zemin (yer) buluyor. Vatanın herhangi bir köşesinde, haricin telkinâtına (telkinlerine) herhangi bir suretle müsaade gösteren muhite (çevreye), BMM derakap (hemen) vaz’ıyed eder (el koyar) ve re’sen (direkt) mahkeme gönderir. Bu kanaati yerleştirmek lazımdır.  .. İstanbul’a bir İstiklâl Mahkemesi’nin gönderilmesi..”           

Ekrem Bey (Lazistan); “Hükümet bu teklifte çok geç kaldı. Memleketin her tarafında kanlı ihtilaller başladıktan sonra mı bu teklif yapılacaktı? Tabiidir ki bu ihtilaller başlamamıştır, fakat başlayabilir. .. Hangi Cumhuriyet kansız olmuştur? .. bunun için de bir takım hazırlıklar yapılmak icap eder. Bilâmerhâmet (merhametsizce, acımasızca) hareket etmek ve bu irticaın (gericiliğin) önüne geçmek üzere hemen İstiklal Mahkemeleri bu işe başlamalıdır.

Hüseyin Rauf Bey ( İstanbul); .. İstiklal Mahkemelerinin hariçteki ismi İhtilal Mahkemesidir. ”    

Vehbi Bey (Karesi); (Vehbi Bey ikinci meclise gelen bir kaç demokrattan biri, diğeri de Dersim Mebusu Feridun Fikri Bey.) “İstanbul’da bizim zabıtamız, binlerce polisimiz, binlerce siyasi memurlarımız, sivil memurlarımız var. Seni ve beni takip ile mi meşgul idiler? Niçin memleketin hayatını takip etmediler?  Diğer taraftan, ben ki bu memleketin öz evladıyım, arkamdan it gibi dolaşıyorlar da niçin bunları ve memleketin menfaatini takip etmiyorlar?” (TBMM GCZ IV – Sf. 314 ile 336 arası)

4. Celse: Reis Ali Fethi Bey; 

(Muş Mebusu İlyas Sami Bey gizli celsede verilen kararı okuyalım diyor, Kütahya Mebusu Recep Bey gerek yok diyor.) Sf. 121

İstanbul İstiklâl Mahkemesi reis ve üyelerinin intihabı (seçimi);  Reis; Cebelibereket Mebusu Topçu İhsan Bey, Aza; Refik Bey (Konya), Asaf Bey (Hakkâri), Cevat Bey (Kütahya)  Sf. 121   

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 33 (3.12.1923 / 7.01.1924) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre; 2, Sene; 1, İçtima; 64, (64. İçtimada Celse: 2 Hafidir: (TBMM GCZ IV – Sf. 314 ile 336 arası) ve Aleni Celse 4: Sf. 21) kitaplarından birebir alınmıştır.