Bilgi Bakkalı

21 Şubat 1920 (1337) tarihinde 154. İçtima 1. Celse, Reisi Sani Vekili Hasan Fehmi Bey

Posta ve Telgraf Müdüriyeti Umumiyesi Bütçesi Kabul Edildi. Sf.353 

3.Celse Hafidir (Gizlidir):

Heyeti Vekile Reisi Fevzi Paşa Hazretlerinin; Gürcistan ve Ermenistan Arasında Zuhur Eden Harp ve Kafkasya Ahvali Hakkında Beyanatı

Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “Efendim, benim arz edeceğim şeyler; Hüseyin Avni Beyin mütalâası (değerlendirmesi) dolayısıyla mucibi suhulet (teskin edici sebep) olabileceğini zannettiğim bir iki cihet (yön) olacaktır. Evvelâ; verilmiş olan izahattan anlaşıldı ki Ruslar; Kırmızı kıtaatıyla (Kızıl Ordu’suyla) Gürcistan’a taarruz ederken bize malumat dahi vermemişlerdir. Saniyen (ikincisi) Ruslar, bu defa da bizi müştereken harekete davet etmemişlerdir. Dün gece yarısı yatağından kaldırdığımız Rus sefiri Medivani’nin bana söylediği de hudutlarınız dardır. Oturunuz yerinizde..  Moskova’da umuru hariciyeyi (Dışişleri Bakanlığını) idare eden Çiçerin dahi (bile) vaktiyle. Bize Elviyei Selaseyi (üç vilayeti; Kars, Ardahan Batum) ağzınıza almayın; Batum şehri bir Rus şehridir demişti. Binaenaleyh Ruslar bizim Elviyei Selase’yi işgalimize taraftar değildirler…   Buyurdular ki (Hüseyin Avni Bey) Ruslar, bizim Şark âlemiyle olan irtibatımızı kat’ etmek (kesmek) istiyorlar. Bunu bir an için kabul edelim. Fakat İngilizler dahi bizim Şark âlemiyle olan irtibatımızı kat’ etmek istiyorlar ve bu suretle hayatı mevcudiyetimize (varlığımıza) de suikast etmek istiyorlar. Binaenaleyh Kafkasya dâhilinde İngiliz ve Rus mücadelesinden hangisi bizim için ehveni şer (daha az kötü) olabilir? Ben zannediyorum ki; Rusların böyle bir maksadı olsa bile, bizi Şark âlemiyle tesisi irtibattan (bağlantı kurmaktan) men edemeyecekler. Fakat İngilizler ihrazı galebe edebilirlerse (galibiyeti sağlarlarsa) bizim için daha tehlikeli olabilir.” 

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 08 (31.01.1920 / 28.02.1921) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 154, Celse: 1, – Sf. 323 ile 353 arası) kitabından birebir alınmıştır.