21 Nisan 1921 (1337) tarihinde 23. İçtima 1. Celse, Reisi Sâni Vekili Hasan Fehmi Bey
Dâhiliye Vekili Seçimi: (Mustafa Kemal dâhiliye Vekâleti için Adana Mebusu Zeki, Niğde Mebusu Ata ve Antalya Mebusu Vefa Beyleri aday gösterdi.)
İstiklal Mahkemesi Hakimi ve Mebus Hüsrev Sami’nin Yaptığı Koyun Yağması İle İlgili Görüşme;
(Isparta Bozkır olayı. Eşkıyanındır diye yedi bin koyun toplanmış, satılarak parası belediyeye verilmiş, meğerse bu koyunların dört bininin sahibi eşkıya falan değilmiş. Bunu yapan da İstiklâl Mahkemesi imiş.)
İstiklal Mahkemesi Azalarından Hamit Bey (Biga); “-Konya’dan kopup Isparta ve Antalya’ya sirayet eden isyanı bastırmak için Hükümet Demirci Mehmet Efe’yi görevlendirmişti. Demirci Efe Eğridir’e varır varmaz bilâhüküm (mahkeme etmeksizin) dört kişiyi idam ediyor. … Heyetimiz bilâmahkeme katil ve idam gibi hale meydan vermemek için Demirci Mehmet Efe’yi takibe mecbur kalmıştır. Antalya havalisi Kumandanı Bekir Sami Bey’in daveti üzerine Teşrinisaninin (Ekimin) birinci günü Antalya’ya gittik. On beş gün sonra Isparta Mutasarrıflığından gelen Bozkır’dan gelen birçok eşkıyanın hayvanları ile birlikte yakalandıkları, telef olabilirler, (zabıtlarda veri yok) … bir taraftan Demirci Efe bunları gasp etmek üzeredir. Ne muamele yapalım? Şöyle cevap verdik; “İstiklâl mahkemesi bir koyun mahkemesi değildir. Siz gerekli araştırmayı yapınız dedik. Ancak onbeş gün sonra tekrar bir yazı geldi; Bu eşhas (kişiler, şahıslar) isyanın zuhurundan (Konya İsyanının ortaya çıkışından) 20 gün evvel İstanbul’dan gelmişlerdir. Akseki’yi ve havalisi isyaniyeyi (isyan bölgesini) kat ederek Bozkır’a hücum etmişlerdir. Bunların İstanbul ile isyan hakkında haberleşme ihtimali vardır. .. Kış geldi koyunlar ziyan oluyor, koyunlar hakkında da bir karar ittihaz (kabul) ediniz. ..Cevapta; .. kanun hükmüne tevfikan (uyarak) bu koyunları satınız, parasını belediye dairesine emaneten irat (gelir) kaydediniz. .. Sonra Isparta’ya geldik .. Bize tevdi edilen (emanet edilen) eşhas (şahıslar) 30 kişidir. Bunlardan beşi İstanbul’dan gelmiş mütebakisi (geriye kalanı) Bozkır’dan getirilmiş bir takım çobanlar idi. .. Konya Valisi Haydar Bey; Bu koyunlar Bozkır İsyanının müsebbiplerinden ve maktulen ölen (vurularak ölen) Kocakafa Mustafa ile İzmir’de Yunanlılara iltica eden Kara Mustafa Ağaya aittir. Bu koyunlardan 200 tanesi Demirci Efe tarafından gasp edilmiş ve Demircinin tenkiline (tepelenmesine) gelen Refet Paşa tarafından da alınıp götürülmüştür. İhtimal ki bugün levazımı askeriyeye sarf olunmuştur. .. Bu 35 kişiden (Daha önce 30 kişi demişti.) üçü koyunları biz aldık dediler onlara iki ay izin verdik kimse gelip bize bu mal benim demedi. ” Sf.47
(Refik Şevket Bey; Koyun sahipleri İstiklâl Mahkemesine başvurmuşlar, mahkeme adamları hapis etmiş, geriye kalanlarına da bu koyunların sizin olduğunu ispatlayın demiş. Adamlar hükümete başvurmuşlar, Hükümette Meclis’e soruyor ne yapalım diye. Diyor.) Sf. 49
Haydar Bey (Van); (Konya valisi, Refet Bey ile bir görüşmem oldu sonra istifa ettim diyor ve fazla açıklama yapmıyor.) “- Burdur üzerinden Antalya’ya kadar giderek konuyu tetkik ettim. İstiklâl Mahkemesi Azası Hüsrev Sami Beyin Kardeşi Ahmet Eyüp Bey için .. dediler ki Efe’den koyun satın alıyor,… Antalya’da satıyor. Birinci parti olarak 4.500 koyun göndermiş. … ve bunlar Yunanistan’a gitmiştir. Meselede, mahkeme azasından birinin kardeşinin ve ihtimal ki kendisinin müşareketi (ortaklığı, şerikliği) vardır. (1)
Vehbi Efendi (Konya) (2): “- .. bu koyunlar yedi bin küsur olduğu halde dört bini meydanda mevcuttur, diğer üç bini yoktur. .. Koyunun kimlere gittiği ve nerelere gittiği bellidir. Koyunun kimlere ve nerelere gidip taksim olunduğu (paylaşıldığı) bellidir efendiler! (alkışlar) (söyle hocam söyle hakikat meydana çıksın sadaları) Satılan koyunlar için İstiklâl Mahkemesi azasından Hüsrev Sami Bey’in biraderi alıyor, Hükûmet müzayedeye (açık arttırmaya, ihaleye) veriyor da kimse beş papa vermiyor, Efendiler! (Bravo, Alkışlar) Ahaliden hiç kimse alamıyor arkadaşlar, beş para vermiyor. … istiklâl mahkemesi Kanunu’nu biz yaptık, fakat kanunu yaparken İstiklâl Mahkemeleri azalarının vermiş olduğu kararı vahyi münzel (indirilmiş vahiy), ayeti kerime gibi tağyir (değişiklik) kabul etmeyecek derecede yapmadık. .. Isparta Belediyesi bu paraları sarf etmiştir. Hatta duyduğuma göre, bu paradan iki bin lirası da Ankara Belediyesine gelmiştir. (maşallah sadaları) dahası var Beyefendiler! Çekinmeyeceğim, söyleyeceğim. (söyle sadaları) Şu, kürsünün üzerinde bulunan halı, bu para ile alınmıştır. Isparta Belediyesinden gönderilmiştir efendiler!”
Reis; “-Bu halıyı Isparta Belediyesi hediye etmişti.”
Hafız İbrahim Efendi (Isparta); ” .. bu halı helal ve meşru (yasal). kendi paramla alınmıştır. Bunun koyun parası ile alakası yoktur.”
Nadir Bey (Isparta); “- Alakadarsın!”
Hafız İbrahim Efendi (Isparta) ” Reddederim!”
Nadir Bey (Isparta); “- Ben tafsilatını vereceğim, göreceksiniz.” (gürültüler, şiddet kesbeder.) Sf. 50, 51
Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 10 (16.04.1921 / 20.06.1921) (TBMM Matbaası 1954 yılı 2. Baskı – Devre;1 Sene; 2, İçtima; 23, Celse: 1, – Sf. ile arası) kitabından birebir alınmıştır.
BAKKAL’IN NOTU (1) (1996): Yani istiklâl Mahkemesi azasından Hüsrev Sami ve Kardeşi ortaklaşa vatandaşın koyunlarını gasp edip Yunanistan’a satmışlar. Hainlik budur!
BAKKAL’IN YORUMU (2) (1996): Konya Mebusu Vehbi Efendi cesur ve dürüst bir Mebus.
Bilgi Bakkalı 
Yorum bırakın