Bilgi Bakkalı

3 Kanunusani (Ocak) 1337 (1922) tarihinde Hafi İçtima: 139. Celse:1 Hafidir (Gizlidir), Birinci Reis Vekili Musa Kâzım Efendi.

Harp Encümeni Kurulması Hakkındaki Görüşmeler:

Aşağıdaki notlar TBMM GCZ II – Sf. 578, 583) kitabından birebir alınmıştır.

Hüseyin Avni (Erzurum); “- …  bu fevkalâde encümen (olağanüstü komisyon), BMM’nin bocalamasından başka bir şey değildir. (Bu kısım sansür edilmiş…) …   Programsız bir Hükümetin yapacağı iş budur.  Bugün siz yine gayet elastiki maddelerle salahiyet (yetki) veriyorsunuz. .. Meclis-i Âli’yi muattal (hareketsiz) bir halde bırakıyoruz ve o hâle geliyor ki Meclis yalnız dua ile meşguldür. (Gürültüler) (Aferin sadaları) .. Bu fevkalâdeliğe sâik (olağanüstü duruma sebep) ne idi? Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Reisi (Genelkurmay Başkanı) Paşa Hazretlerinin .. uykusunu kaçıran bir mesele varmış! O da Ruslar bize kapılarını kapamışlar, silah vermeyecekler. .. Tekâlif-î Harbiye (özel bir harp vergisi) suretiyle evlâdını, karısını bile aldık. .. Karılarımız bütün erzak taşıyor. .. Tarih bunu kaydediyor, o istibdat aranacak! (burada sansür var) Osmanlı İmparatorluğu’nun kuralları, kanunları, idaresi bizim için yeterli görülmemiş, bir inkılâp meclisi ile millet kendi hakkını bizzat idare edecek… (Sansür !)  .. Ne bahtiyarlık!… Tarih bunu kaydediyor, o istibdat aranacak ve millet (Sansür!) o kralların yapmış olduğu haksızlıklardan daha büyüğünü görecek..  Meclis-i Âli evvelâ .. (Sansür!)  Kanunu Esasîsini (anayasasını) ve kendi hatt-ı hareket (hareket yolunu) ve vazifesini ve salahiyet tevdi edeceği (yetki vereceği) vekillerinin (bakanlarının) vazife ve salahiyetini tayin etmeli (belirlemeli), en birinci vazife budur. .. Daha biz kendimizin hatt-ı hareketini (bir türlü görüşülemeyen Meclis İçtüzüğünü kastediyor) tayin edemedik.  … bu diktatörlüktür efendiler, başka bir şey değildir. … Bütün milletler gibi biz de medeni bir hükümet kurmaya çalışalım.”  GCZ II – Sf. 579

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 15 (3.12.1921 / 5.01.1922) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 2, Hafi (Gizli) İçtima; 139, Celse: 1 Hafidir (gizlidir): (TBMM GCZ II – Sf. 578-583 arası) kitabından birebir alınmıştır.