Bilgi Bakkalı

29 Mayıs 1920 tarihinde 21. İçtima 2, 3 ve 4. Celseler gizli celse, Reis Mustafa Kemal Paşa.

(Muhtemelen Sevr Antlaşması hükümleri görüşülüyor. Bu celselerin zabıtları da yok. Bu zabıtları 2014’de internette buldum. Gizli Celselerde Sevr, Bolşeviklik ve son durum görüşülüyor;)

Vaziyeti Askeriye, Siyasiye ve Hariciye Hakkında İstizah Takriri (soru önergesi):  

 İsmet Bey (Erkânı Harbiyei Umumiye Vekili, Genelkurmay Başkanlığı Vekili) (Edirne); Vaziyeti siyasiye itibariyle, içinde bulunduğumuz vaziyeti siyasiyemizin en bariz delili İstanbul’dan istihbar edilen (haber alınan) sulh projesidir. Bu proje uzun müddet ince ince düşünülmüş ve yirminci asırda bir milletin siyaseten ve iktisaden bütün mevcudiyeti ile nasıl imha edilebileceğini gösterir bir vesikadır (belgedir). İngiliz projesi diyebileceğimiz bu vesikada düşmanlarımız evvelâ memleketin hudutlarını her taraftan, bütün memaliki İslâmiyeden tecrit etmişlerdir. Şarktan ilerleyen Ermenistan, garptan Yunanistan, aşağıdan, cenuptan İngiltere ve Fransa gerek Araplarla ve gerek Kafkas ve Rumeli’de kalan milletlerle bütün ittisalimizi (bağlantımızı) siyaseten kesmek istemişlerdir.”

(Fransızlarla bir barış antlaşması ortamı oluşmuş onu görüştüler. Fevzi Paşa 3. Celsede ordunun silah eğitim durumunu anlattı, Kemal Paşa da toparladı. Bu arada Bolşeviklerden yardım konusu çıktı ve Kemal Paşa cevabını verdi:)

Mustafa Kemal Paşa (Ankara); “Ancak bu noktada iki ciheti (yönü) bir birinden tefrik etmek (ayırmak) lâzımdır. Biri Bolşevik (kollektivist, ortakçı) olmak, diğeri Bolşeviklik Rusya’sıyla ittifak etmek (anlaşmak). Biz, Heyeti İcrâiye (hükümet), Bolşeviklik Rusya’sıyla ittifak etmekten bahsediyoruz. Yoksa Bolşevik olmaktan bahsetmiyoruz. Bolşevik olmak büsbütün başka bir meseledir. Böyle bir mesele ile iştigale (meşgul olmaya, uğraşmaya) bizim ihtiyacımız yoktur. Fakat ittifak meselesi kemali ciddiyet ve ehemmiyetle takip edilmektedir ve muvaffak olacağımıza ümidimiz berkemaldir (olgunlaşmıştır). Ancak bu noktanın açık, vazıh (ayrıntılı) ve alenî müzakeresini (görüşülmesini) garba karşı fiilen ilânı harp edeceğimiz güne talik etmek (ertelemek) istiyoruz.” 

Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 02 (22.05.1920 / 28.07.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima;21, Celse Gizli, 2, 3 ve 4 – Sf. 20, 21) kitabından birebir alınmıştır.