Bilgi Bakkalı

13 Aralık 1920 tarihinde 113. İçtima 1. Celse, İkinci Reis vekili Hasan Fehmi Bey

12 İçtimada Ticaret Vergisi Kanunu Görüşülüyor.

Teşkilâtı Esasiye Kanunu 1921 Anayasası Görüşülüyor.

5 Madde. (Meclisin İçtima (toplanma) süresi ile ilgili madde.)

Vehbi Bey (Karesi); “..Dört seneyi değil iki seneyi geçtikten sonra, mebusların milleti temsil kuvveti kalmaz… Sf.337

Mesud Bey (Karahisarışarki); (Halka kanun teklifi yapma ve bizim çıkardığımız kanunları lağvetme (ortadan kaldırma) yetkisi verelim diyor. Halkçı Mehmet Şükrü Bey bile bu teklife kızıyor.) “-… Şimdi bir tek meclisiz. Vereceğimiz kararı tadil edecek bir kuvvet yoktur. … bir takım şeylere, vatanın menafidir (menfaatinedir, yararınadır) diyerek karar verebiliriz ve onun için bu Meclis’in fevkinde olan millettir. … Halkçılık programı da bunu icap ettirir. … İsviçre’de benim dediğim bir usul mevcuttur.”   

Mustafa Bey (Tokat); ” Beş on sene için Avrupa’ya gitseniz pek iyi olur.”

Mesud Bey; (Üç maddelik bir kanun teklifi veriyor. Birinci madde halkın yasaları oylaması ve yasa önermesi hakkını veren madde.)

“- 2. Madde; … Kanunlardan bazılarının tarihi neşrinden (yayınlanması tarihinden) itibaren iki ay zarfında (içerisinde), milletin tasdikine (onaylamasına) arz ve teklifi (sunmak ve teklif etmek), Heyeti Vekile ile BMM azasından her birinin ve efradı milletin (milletin fertlerinin) hakkıdır. Gerek Heyeti Vekile’den biri tarafından yahut BMM’nin üç azası canibinden (tarafından) ve gerek muhtelif vilâyet halkından azami (en çok) on bin, asgari (en az) iki bin beş yüz kişi tarafından vaki olacak (ortaya çıkacak) her teklifin ârâyi umumiyei millete (Milletin oyuna, referanduma) vazı (sunulması) mecburidir. Teklifâtı vakıa (teklif edilen olay) BMM’nin ait olduğu encümende tetkik ve heyeti umumiyede (meclis genel kurulunda) tamik olduktan (derinlemesine incelendikten) sonra kaleme alınan maddei kanuniye milletin ârâyı umumiyesine (referanduma) arz olunur. Ekseriyeti mutlaka (mutlak çoğunluk. Geçerli oyların bir fazlası) ile kabul olunursa düstürulamel (istenilen prensip) olur.”

(Mesud Bey’in takririnin üçüncü maddesi de her türlü kanun meclis onaylarsa uygulanır diyor. Ancak bu değişiklik teklifi reddediliyor.) Sf. 341

Teşkilâtı Esasiye Kanunu‘nun 1921 Anayasa’sının 6. Maddesi Görüşülüyor.

Tadil (değişiklik) teklifiyle beraber Encümene geri gidiyor.) (7, 8 ve 9 madde de encümene gitti. Sf.351

2. Celsede Reis kâtipliklerine ve encümene üye seçimleri var.

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 06 (23.11.1920 / 23.12.1920) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene;1, İçtima; 113 ve Celse: 1, – Sf. 320 ile 353 arası) kitabından birebir alınmıştır.