Bilgi Bakkalı

Aristo; “İnsan doğuştan bilmek ister!” Demiş. Bilgi Bakkalı, ‘bilmek’ isteyenler için yapıldı. Paylaşmaya ve eleştiriye açık, küfür, hakaret ve nefret söylemine kapalıdır. Bu Bakkal’dan çıkarken; değişmiş olarak çıkarsanız ve bilgilerin kaynağı olan kitapları merak edip okursanız amacıma ulaşmış olacağım.

recent posts

about

  • BİPEDALİZM: İNSANIN İKİ AYAK ÜZERİNDE YÜRÜMEYE BAŞLAMA EVRİMİ

    Afrika’da iklim bozulmaya başlamıştı. İklim, daha kurak bir hale geldiği için ağaçlık savanlar zarar görmüş, ağaçlar giderek ölmüş ve ortam yavaşça çalılık savan haline dönüşmüştü. Bu durum, ağaçsız bir savanda tamamen savunmasız kaldıkları için Australopithecus’u, güvenli sığınaklarından mahrum etmişti. Australopithecus daha hızlı koşan aslanların, leoparların, sırtlanların ve vahşi köpeklerin tehdidi altındaydı. Boynuz ve güçlü köpek dişleri gibi silahları da, olası düşmanlarıyla boğuşacak kuvvetleri de yoktu. Dolayısıyla/ Australopithecus bireylerinin çoğu, kaçınılmaz olarak, yüz binlerce yıl süren bu bitki örtüsünün dönüşüm sürecinde yok olmuşlardı. Sf. 302, 303

    Bununla birlikte, insanlık tarihi için daha önemli olan şey, bazı Australopithecus popülasyonlarının başarılı savunma mekanizmaları keşfetmek için akıllarım kullanarak hayatta kalabilmiş olmalarıdır. Bunların ne oldukları hakkında ancak tahminde bulunulabilir. Yaşamlarını sürdürebilenler, düşmanlarına taş atmış veya ağaçtan ya da bitkisel materyallerden ürettikleri ilkel silahlan kullanmış olabilirlerdi. Sf. 303

    Gerçek, Australopithecus’un Homo olarak evrimleşen bu torunlarının hayatta kalıp sonunda gelişmiş olmalarıdır. Australopithecus’un ağaçta bipedal devinimi, Homo’nun yerde bipedal devinimine dönüşmüştür. Sf. 303

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 302, 303) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİPEDALİZM “İNSAN BEYNİNİN BÜYÜMESİNE NEDEN OLDU”

    Dik duruşun, elleri ve kolları, başka görevlere, özellikle alet yapımı ve kullanımına olanak sağlayacak şekilde serbestleştirdiği öne sürüldü. Bu görev, beyin faaliyeti gerektirdiği için, insan beyninin büyümesine neden oldu. Bu nedenle bipedalizm insanlaşmanın en önemli sıçrama tahtası olarak kabul edildi.

    Bu mantık zinciri, artık tatmin edici değildir. Australopithecus  milyon yıldan fazladır bipedal olduğu halde, beyin boyutlarında belirgin bir büyüme olmamıştır. Keza şempanzelerin kapsamlı alet kullanımı ve kargagillerle diğer hayvanların gelişmemiş alet kullanımlarının keşfi, alet kullanımının bu konudaki önemini azaltmıştır. Sf. 301, 302

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 301, 302) kitabından birebir alınmıştır.

  • DİMORFİZM: ERKEKLER, DİŞİLERDEN YAKLAŞIK YÜZDE 50 ORANINDA BÜYÜKTÜR

    Sonuçta, Australopithecus’un, küçük vücut, eşeysel dimorfizm (erkekler, dişilerden yaklaşık yüzde 50 oranında büyüktür), küçük beyin, uzun kol, kısa bacak gibi atasal şempanze karakterlerinin çoğunu değiştirmeleri gerekmiyordu. Sf. 299

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 299) kitabından birebir alınmıştır.

  • KUYRUKSUZ MAYMUNLAR

    Bu kuyruksuz maymunlar, bu yeni habitata uyarlanmak için çok az değişmek zorundaydılar. O zamanlarda çoğunlukla ağaçlar arasında biraz mesafe vardı dolayısıyla kuyruksuz maymunlar, bipedal devinime uyarlanmak zorundalardı fakat esasen ağaçta yaşamaya ve çoğunlukla diğer kuyruksuz maymunlar gibi ağaç üzerine kurulmuş yuvalarda uyumaya devam ettiler. Sf. 298

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 298) kitabından birebir alınmıştır.

  • BİPEDALİZM: İKİ AYAK ÜZERİNE KALKMAK, YÜRÜMEK

    Şempanze Aşaması: Yağmur ormanında yaşayan kuyruksuz maymunlar, genelde ağaçtan ağaca brasiyasyon (ağaç dallarına kollar aracılığıyla asılıp, salınarak devinme) yoluyla geçerler. Başlıca besinleri, yumuşak meyveler ile yumuşak bitkisel maddelerdir (yaprak, sap, vs.). Küçük beyin ve büyük ölçüde eşeysel dimorfizm, kuyruksuz maymunlar için tanımlayıcıdır. Ömürlerinin büyük bir kısmım ağaçlarda geçirirler ve bipedalizm için bir seçilim baskısı bulunmaz. Sf. 297, 298

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 297, 298) kitabından birebir alınmıştır.

  • İNSANIN EVRİMİ

    Aslına bakılırsa, 2 milyon yaşından eski fosil hominidler, sadece Afrika’da bulunmuştur. Artık, insanlığın beşiğinin Afrika olduğuna dair hiç şüphe kalmamıştır. Sf. 294

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 294) kitabından birebir alınmıştır.

  • İLİŞKİLİ EVRİM

    Bir organizma, bir parçası diğerini etkilemeksizin değişmesi mümkün olmayan, özenle dengelenmiş, uyumlu bir sistemdir. Sf. 272

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 272) kitabından birebir alınmıştır.

  • NİŞ NEDİR

    Buna karşın bazı ekolojistler, nişi, onu işgal eden türün bir özelliği olarak addederler. Onlar için, niş, bir türün ihtiyaçlarının dışa yansımasıdır. Sf. 195

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 195) kitabından birebir alınmıştır.

  • “BİR YARATICININ KUSURSUZ TASARIMLARININ İNANDIRICILIĞI GİDEREK AZALMIŞTI”

    Bununla birlikte, canlı doğanın daha yakından incelenmesi, vahşet ve israfın endişe verici boyutlarda olduğunu ortaya çıkarmıştı. Bilim insanları, doğal âlemi daha çok anlamaya başladıkça şefkatli bir yaratıcının kusursuz tasarımlarının inandırıcılığı giderek azalmıştı. Tanrı’nın, yaratma görevini nasıl yürüttüğü düşüncesi daha da ciddi zorluklar doğurmuştu. Sf. 191

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 191) kitabından birebir alınmıştır.

  • EVRİM VE DİN

    Görünüşteki bu kusursuzluğun örnekleri, omurgalıların ve böceklerin gözleri veya kuşların her yıl, kış için tropikal bölgelere göç edip sonra da olağanüstü bir kesinlikle önceki sonbaharda ayrıldıkları noktaya dönüş yapabilmeleri veya karıncalar ile arılar gibi sosyal böcek kolonilerinde üyelerin hayranlık uyandıran işbirliği gibi yapılardır.

    Kayıtları yazdığımız eski zamanlarda herhangi bir düşünür ya da bir dinin kurucusu, bu neden ve nasıl sorularını soracaktı. Bilimin yükselişinden önce, bunları sadece ortaya çıkmış dinler cevaplayabilirdi. Aslında on yedinci ve on sekizinci yüzyıllarda dindarlar, uyarlanmaları, yarattığı her organizmayı doğadaki belirli yerine uygun bünye ve davranışa sahip olacak şekilde tasarlayan hikmet sahibi yaratıcının varlığının bir ispatı olarak görüyorlardı (örn. William Paley). Doğal teoloji, yani yaratıcının eserlerinin etüdü, teolojinin bir dalı olarak görülüyordu. Canlılar âleminin tasarımının bu yorumu, yaratılışçılar tarafından bu bilim çağında hâlâ savunulmaktadır. Sf. 190, 191

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 190, 191) kitabından birebir alınmıştır.

  • EŞEYSEL SEÇİLİM

    Dişilerin genelde eşlerini seçme fırsatları olduğundan, eş arayan dişilerin ilgisini çekmekte en başarılı olan erkekler, eşeysel seçilim tarafından destekleneceklerdir. Sf. 177

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 177) kitabından birebir alınmıştır.

  • REKABET, “HER DURUMDA VAROLUŞ İÇİN BİR MÜCADELE OLMAK ZORUNDADIR”

    Rekabet genellikle aynı popülasyonun üyeleri arasında daha şiddetlidir; bu rekabet, sadece besin için değildir, barınak ve başarılı üremenin bölge ve eşler gibi tüm gereksinimlerini de içerir. Ve Darwin şöyle devam eder: “Bireyler yaşama ihtimali olanlardan fazlasını ürettiklerinden, her durumda varoluş için bir mücadele olmak zorundadır” Sf. 162

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 162) kitabından birebir alınmıştır.

  • SAĞKALIM YASASI

    Darwin, Türlerin Kökeni’nin üçüncü bölümüne “varoluş mücadelesi” başlığını koymuştu. Hayvan, bitki, ya da başka bir organizma türüne ait olan her birey, hayatının her dakikasında hayatta kalmak için mücadele eder. Eğer potansiyel bir avsa, yırtıcılarla mücadele eder; yırtıcı bir hayvansa, av için diğer yırtıcılarla savaşır. Bir birey, hayatta kalmak için yaşam koşullarının tüm gerekliliklerini başarıyla yerine getirmek zorundadır. Darwin’in dediği gibi: “Çölün kenarındaki bir bitkinin yaşamı için kuraklığa karşı savaştığı söylenir oysa tam anlamıyla, neme bağlı olduğu söylenmelidir” Sf. 159

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 159) kitabından birebir alınmıştır.

  • “EVRİM, HEM RASTLANTININ HEM DE ZORUNLULUĞUN SONUCUDUR”

    Darwin, evrimle birlikte bu çekişmeye son verdi. Kısacası, doğal seçilimin iki aşamalı yapısından ötürü evrim, hem rastlantının hem de zorunluluğun sonucudur. Gerçekten de evrimde, özellikle genetik varyasyonun oluşumunda çok fazla rastlantı (“şans”) faktörü mevcuttur, oysa doğal seçilimin ikinci aşaması, ister seçilim ister eliminasyon olsun, şans içermeyen bir süreçtir. Mesela göz, Darwin karşıtlarının çoğunlukla iddia ettiği gibi şansın eseri değil, görme açısından en etkili yapıya sahip bireylerin nesiller boyu kayırılan hayatta kalışlarının sonucudur. Sf. 157

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 157) kitabından birebir alınmıştır.

  • DOĞAL SEÇİLİM

    Darwin’in doğal seçilim dediği aslında bir eliminasyon sürecidir. Gelecek neslin ataları, kendi ebeveynlerinin yavruları arasından şans, ya da özellikle geçerli çevre koşullarına iyi uyarlanmalarını sağlayan karakteristiklere sahip olmaları nedeniyle hayatta kalmış olanlardır. Bütün kardeşleri, doğal seçilim tarafından elenmişlerdir. Sf. 154

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 154) kitabından birebir alınmıştır.

  • DARWİN’İN DOĞAL SEÇİLİM İÇİN AÇIKLAYICI MODELİ

    Olgu 1. Her popülasyon, engellenmediği takdirde, boyutunun üstel olarak artmasını sağlayacak kadar doğurganlığa sahiptir. (Kaynak Paley ve Malthus)

    Olgu 2. Yıllık, geçici dalgalanmalar haricinde popülasyonların boyutları zaman içinde istikrarlıdır (gözlemlenen kararlı-durum istikran). (Kaynak: evrensel gözlem.)

    Olgu 3. Her tür için uygun kaynaklar sınırlıdır. (Kaynak: Malthus tarafından pekiştirilen gözlem.)

    Çıkarım 1. Bir türün üyeleri arasında yoğun rekabet bulunur. (Kaynak: Malthus.)

    Olgu 4. Bir popülasyonun hiçbir bireyi bir diğeriyle aynı değildir (popülasyon düşüncesi). (Kaynak: hayvan yetiştiricileri ve taksonomi uzmanları.)

    Çıkarım 2. Bir popülasyonun bireyleri birbirlerinden hayatta kalma olasılığı açısından farklıdırlar (yani, doğal seçilim). (Kaynak: Darwin)

    Olgu 5. Bir popülasyonun bireyleri arasındaki birçok fark en azından bir kısmı, kalıtsaldır. (Kaynak: hayvan yetiştiricileri.) Çıkarım 3. Nesiller boyu süren doğal seçilimin sonucu evrim-dir. (Kaynak: Darwin.) Sf. 152

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 152) kitabından birebir alınmıştır.

  • OTUZ BİN GENİMİZ VAR

    Bir bakteride yaklaşık 1.000 gen vardır. Bir insanda tahminen 30.000 işlevsel gen bulunur. Sf. 143

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 143) kitabından birebir alınmıştır.

  • MUTASYON

    1910’dan önce bir tipte meydana gelen herhangi etkili bir değişiklik için, özellikle böyle bir değişiklik aniden yeni bir tür yarattığı zaman kullanılırdı. 1910’da Morgan, mutasyonu, genotipin kendiliğinden olan bir değişimi, daha doğrusu, bir genin ani değişimi olarak sınırladı. Sf. 131

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 131) kitabından birebir alınmıştır.

  • GENLER

    7.Organizmaların karakterleri, kromozomlarda bulunan genler tarafından kontrol edilir.

    8.Gen, belirli bir işlevi olan bir programı kodlayan nükleik asit baz çiftlerinin bir dizilimidir.

    9.Genel olarak vücuttaki tüm hücrelerin çekirdekleri, aynı genleri içerirler. Sf. 126

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 126) kitabından birebir alınmıştır.

  • DARWİN’İN EVRİM TEORİSİ

    Darwin’in Başlıca Beş Evrim Teorisi

    1.Türlerin sabit olmayışı, değişken oluşu (evrimin temel teorisi)

    2.Tüm organizmaların kökeninin ortak bir ata oluşu (dallanan evrim)

    3.Evrimin kademeli oluşu (saltasyon yok, süreksizlik yok)

    4.Türlerin katlanarak çoğalması

    5.Doğal seçilim Sf. 119

    Alıntı; Evrim Nedir? (What Evolution Is) – Ernst Mayr, Çeviri; Nurdan Soysal, (Say Yayınları,  3. Basım 2018 – Sf. 119) kitabından birebir alınmıştır.