Bilgi Bakkalı

8 Şubat 1339 (1923) tarihinde İçtima: 189, Celse:1, Birinci Reis Vekili Hüseyin Avni Beyefendi

Abdülkadir Kemali Bey’in Ceza Kanununun 203 Maddesinde Değişiklik Yapan, Hürriyet-i Şahsiye (kişilik hakları) Kanunu Teklifi; Farklı teklifler vardı encümene gönderildi. Sf.233  

2. Celse: Musa Kâzım Efendi

Abdülkadir Kemali Bey’in Ceza Kanununun 203 Maddesinde Değişiklik Teklifi:

Madde 1– Nüfûz-u emniyeti suiistimal (güvenlik gücünü kötüye kullananlar) ile kanunen hakkında tevkif emri sadır olmayan (haklarında tutuklanma emri çıkmamış olan) kimseleri hapis ve tevkif ve idareten nefi’ (idari sürgün) ve… Seyahati haleldâr (seyahati engellemek)  veyahut mesâkini ihlal eyleyenler (evlerine zarar verenler) ve… hukuk-u tasarrufiyeyi masuniyeti (dokunulmazlık hakkını) iptal edenler… bir seneden üç seneye kadar hapis…” Sf.234

Bu madde Kabul Edildi.

2. Madde ise bu maddede belirtilen suçları işleyenler hakkında işlem yapmayan savcıların görevden alınacağına dair bir hüküm.

Hüseyin Avni Bey; (1908 de ilan edilen Meşrutiyet hürriyeti halka intikal ettiremedi (yansıtamadı) diyor.) ” .. hürriyet, hâkimlerin, memurların ve mebuslarındır. .. Millet kabiliyeti nispetinde (yetenekleri oranında) hürriyetine sahip olur. .. Bugünkü gördüğümüz halkın hürriyetsizliği, kanunun noksanlığından ziyâde (çok) kanunun tatbik edilemeyişindendir. .. Bu kanun kabul edilirse köylünün efendiliği, halkın refahı işte o zaman meydana çıkar.” 

(Ali Şükrü, Mehmet Şükrü ve Nazif Beyler bu kanunun lehinde konuşuyorlar. Bu arada 1.madde ile ilgili olarak, Hüseyin Avni, Mehmet Şükrü, A. Nazif, Hakkı Hâmi, Salih Efendi .. imzalı bir değişiklik takriri (önergesi) geldi;)  

“Birinci maddedeki ceraim mürtekipleri (suçu işleyenler), her hangi rütbe ve memuriyette bulunursa bulunsun haklarında müddeiumumiler (savcılar) tarafından mehâkim-i umumiyeden (genel mahkemelerden) re’sen ikame ve takib-i dâva olunur (doğrudan dava açılır). ..Müddeiumumilerin emirlerini icra etmeyenler (uygulamayanlar) üç aydan üç yıla kadar hapis ve devlet hizmetinden men edilirler.” 

Kabul edildi. 

 Alıntı: TBMM Zabıt Ceridesi Cilt: 27 (27.01.1923 / 28.02.1923) (TBMM Matbaası 1959 yılı 3. Baskı – Devre;1 Sene; 3, İçtima; 189, Celse: 1, – Sf. 233 ile  arası) kitabından birebir alınmıştır.